ÖZET: Belediyeye ait arazilerin izinsiz kullanımı ve bu durumdan ecrimisil talep edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Bazı şahısların, belediyeye ait arazileri tarım amaçlı olarak izinsiz bir şekilde kullandığı ve bu kişilerden herhangi bir bedel alınmadığı belirlenmiştir. Kamu taşınmazlarının yönetimi ve korunmasına dair düzenlemeler, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda yer almaktadır. Bu kanunlara göre, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilmesi ve tahliye işlemlerinin yapılması gerekmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu da, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, işgal altındaki taşınmazlar için ecrimisil talep edilmesi ve tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmesi zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, belediyeye ait bazı arazilerin izinsiz kullanımı için ecrimisil talep edilmediği görülmüştür. Kamu idaresinin bu bulgulara yönelik düzeltici işlemlere başladığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve mevzuata uygun bir şekilde yönetilmesi amacıyla, belediyeye ait arazilerin izinsiz kullanımlarının düzenli olarak denetlenmesi ve gerektiğinde ecrimisil talep edilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Belediyeye Ait Arazilerin İzinsiz Kullanılması ve Bu Kullanımlardan Ecrimisil Talep Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyeye ait bazı arazilerin şahıslarca tarım amaçlı olarak izinsiz kullanıldığı, bu kişilerden herhangi bir bedel alınmadığı görülmüştür.

Kamu kaynakları arasında yer alan belediye taşınmazlarına ilişkin temel düzenlemeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde yapılmış olup bu maddeye göre, Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususlar ilgili kanunlarında düzenlenir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.” denilmektedir.

Aynı maddenin dördüncü fıkrasında da işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği ifade edilmiştir.

Diğer taraftan; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde ise; Belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtilmektedir.

Dolayısıyla bu hükümlere istinaden, işgal altındaki idare taşınmazları için ecrimisil talep edilmesi ve akabinde tahliye işlemi için de talepte bulunulması gerekmektedir ancak yapılan incelemede; Belediyeye ait bazı arazilerin şahıslarca izinsiz olarak tarım amacıyla kullanıldığı, taşınmazların bu şekilde kullanımına ilişkin olarak Belediyece ecrimisil talep edilmediği görülmüştür. Kamu İdaresince bulguya ilişkin düzeltici işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.

Bu itibarla, kamu kaynaklarının mevzuata uygun olarak yönetilmesini teminen Belediyeye ait arazilerin izinsiz olarak işgal edilip edilmediğinin belli aralıklarla kontrol edilmesi, taşınmazların işgal edildiğinin tespit edilmesi halinde ise fuzuli şagilden ecrimisil talep edilmesi gerekmektedir.