|
ÖZET: Belediyeye ait kullanım dışı metal ve ekonomik değere sahip eşyaların, Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi’ne (MKE A.Ş.) satılmadığı, bunun yerine üçüncü şahıslara satıldığı tespit edilmiştir. 7330 sayılı Kanun’un 3. maddesi, MKE A.Ş.’nin çeşitli silah, mühimmat ve kimyasal maddelerin üretimi ve ticareti gibi faaliyetlerde bulunabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, bu şirketin, kamu idareleri ve diğer ilgili kuruluşlardan ihtiyaç fazlası veya kullanım dışı malzemeleri belirlenen fiyatlarla satın alabileceği ifade edilmektedir.
3284 sayılı Kanun, resmi dairelerin ihtiyaç fazlası hurda malzemelerini askeri fabrikalara devretmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, belediyelere ait hurda niteliğindeki eşyaların MKE A.Ş.’ye belirlenen fiyatlar üzerinden satılması gerekmektedir. Ancak, 26.06.2024 ve 08.07.2024 tarihli yevmiye kayıtları, toplam 477.550,00 TL değerindeki hurda eşyaların üçüncü şahıslara satıldığını göstermektedir. Kamu İdaresi, ilerleyen süreçte bu eşyaların MKE A.Ş.’ye satılacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, belediyeye ait hurda malzemelerin, ilgili düzenlemelere uygun bir şekilde MKE A.Ş.’ye satışı sağlanmalıdır. |
BULGU: Belediyeye Ait Hurdaların Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine Satılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin taşınır mallarına ilişkin yapılan incelemeden; kullanım dışı kalan metal ve ekonomik niteliğe haiz eşyaların Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi’ne verilmediği, bunun yerine üçüncü şahıslara satıldığı anlaşılmıştır.
03.07.2021 tarihli ve 31530 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstri Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesinde; Kanunla belirlenen amaçlar doğrultusunda faaliyetlerde bulunmak üzere; Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE A.Ş.) unvanı altında bir anonim şirket kurulduğu; 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında Şirket millî güvenlik hedefleri doğrultusunda askerî ve sivil amaçlı her çeşit silah, mühimmat, patlayıcı ve kimyasal madde, petrokimya ve diğer kimyevi ürünleri, makine, teçhizat, malzeme, ham madde, araç gereç, cihaz, sistem ve platformları yurt içi ve yurt dışında üretme veya ürettirme, pazarlama ve ticaretini yapma faaliyetlerinde bulunabileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise;
“Şirket ikili veya çok taraflı anlaşmalar gereği yabancı ülkeler tarafından Türkiye’de bırakılanlar ile kamu idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin en az yüzde ellisi kamuya ait olan bağlı ortaklıklarca ihtiyaç fazlası ve kullanım dışı bırakılan veya niteliğini kaybetmiş olan her türlü hava, deniz ve kara taşıtları, makine ve teçhizat ile tehlikeli veya tehlikesiz metal/metal bileşim atıkları, ekonomik değer taşıyan metal dışı (evsel nitelikte olmayan) mal ve malzemeleri; birinci fıkrada belirtilen faaliyetleri gerçekleştirmek için gerekli olan malzemelerin üretilmesinde ham madde olarak kullanmak ve gerektiğinde piyasada değerlendirmek üzere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen birim fiyatlarından satın alabilir veya devralabilir. Bu fıkrayla ilgili hususlar hakkında 17/12/1937 tarihli ve 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde;
“Resmi daire ve müesseselerde birinci maddede yazılı mevaddan kendi ihtiyaçlarından fazla olanlar, 2490 sayılı kanunun 66 ncı maddesine göre askeri fabrikalara devredilir.”
4’üncü maddesinde de;
“Birinci maddede yazılı hurdalardan, Fabrikalar Umum Müdürlüğünce tayin edilecek yerlerde askeri fabrikalar teşkilatına arz ve teklif olunanlarının bu kanunda tayin edilen fiat ve şartlara göre satın alınması mecburidir.”
Hükmüne yer verilmiştir.
Belirtilen düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, resmi daire konumunda bulunan belediyelere ait hurda niteliği taşıyan malzemelerin Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi’ne belirlenen fiyatlar üzerinden satılması gerekmektedir.
Durum böyle iken, 26.06.2024 tarihli 846 no’lu yevmiye kaydı ve 08.07.2024 tarihli 905 no’lu yevmiye kaydından anlaşılacağı üzere, toplamda 477.550,00 TL tutarında hurda niteliği taşıyan eşyanın 3’üncü şahıslara satıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; Belediyeye ait hurda niteliği taşıyan eşyaların, sonraki süreçte belirtilen düzenlemelere uygun olarak Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine satışının yapılacağı belirtilmiştir.
Belediyeye ait hurda niteliği taşıyan eşyaların, belirtilen düzenlemelere uygun olarak Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine satışı sağlanmalıdır.