|
ÖZET: Gömeç Belediyesi’nin ilçe merkezindeki kaldırımların işgali üzerine yapılan denetimlerde, esnafın kaldırımları eşya yerleştirerek işgal etmesine rağmen belediye yetkililerinin bu duruma müdahale etmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 52. maddesi, belirli alanların izinsiz işgalinin İşgal Harcı’na tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesi, izinsiz işgal durumunda belediye zabıta görevlileri tarafından para cezası uygulanabileceğini ifade etmektedir.
Denetimler sonucunda, toplamda 113 adet işgal tespit edilmiştir. Bu işgaller, halkın güvenli bir şekilde yürüyüş yapmasını engellemekte ve yasal işlemlerin uygulanması gerekmektedir. Belediyenin, işgallerle ilgili olarak yasal çerçevede müdahalede bulunması, ceza uygulaması ve ecrimisil talep etmesi önem arz etmektedir. İlgili mevzuat gereği, işgallerin kaldırılması ve gerekli bedellerin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması beklenmektedir. |
BULGU: Belediyeye Ait Kaldırımların İşgal Edilmesine Rağmen Mevzuata Uygun İşlem Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Gömeç Belediyesi ilçe merkezinde, ana caddenin bazı bölümlerde hiç olmayan, bazı bölümlerde de çok dar olan kaldırımların esnaf tarafından eşya konulmak suretiyle işgal edilmesine rağmen bu duruma Belediye görevlileri tarafından müdahale edilmediği gözlemlenmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 52’nci maddesinde; “Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, İşgal Harcına tabidir:
Pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin her türlü mal ve hayvan satıcıları tarafından işgali,
Yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali,
Motorlu kara taşıtlarının park etmeleri için il trafik komisyonlarının olumlu görüşü alınarak belediyelerce şehir merkezlerinde tesis edilen ve işletilen mahallerin çalışma saatleri içinde, taşıtlar tarafından işgali (Bisiklet ve motosikletler hariç)
Yukarıda sayılan yerlerin izinsiz işgalleri mükellefiyeti kaldırmaz.”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38’inci maddesinde ise “Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları işgal eden veya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.
(2) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımlar üzerine inşaat malzemesi yığan kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından yüz Türk Lirasından beşyüz Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.
(3) Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.” Denilmektedir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde; cc
– Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.
– Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” Denilmektedir.
Yapılan denetimler sonucu tespit edilen, en az 1 metre kare, ençok 268 metre kare olmak üzere toplam 113 adet işgallerle ilgili olarak, halkın güvenli bir şekilde yürümesini engelleyen işgaliyelere yasal işlemlerin uygulanarak son verilmesi, Belediye tarafından uygun görülenlerden ise işgaliye veya ecrimisil bedeli alınmasıı gerekmektedir.
Söz konusu işgallerle ilgili olarak Belediyenin Kanun hükümlerine uygun olarak müdahalede bulunması, ceza uygulanması, işgalin kaldırılması ve/ veya ecrimisil alınması sağlanmalıdır.