|
ÖZET: Belediyeye ait mali kaynakların, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’ne aykırı olarak özel bankalarda tutulduğu ve nemalandırılmadığı tespit edilmiştir. 08.03.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, kamu kurumlarının mali kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Yönetmelik, kamu sermayeli bankaların tanımını yaparken, bu bankalarda mali kaynakların değerlendirilmesi için gerekli araçları da belirtmektedir. Bu bağlamda, belediyelerin kendi bütçeleri altında bulunan mali kaynaklarını kamu bankalarında değerlendirmesi zorunludur.
Yönetmeliğin ilgili maddeleri, kurumların mali kaynaklarını nemalandırma yükümlülüğünü vurgulamakta ve bu yükümlülüğe uymayan yetkililerin sorumluluğunu ortaya koymaktadır. Belediyenin banka hesapları incelendiğinde, mali kaynakların kamu bankaları yerine özel bankalarda vadesiz hesaplarda tutulduğu ve bu nedenle nemalandırılmadığı gözlemlenmiştir. Kısa süreli mevduatların bile uygun bankacılık araçlarıyla değerlendirilmesi durumunda, faiz geliri elde edilmesi mümkünken, mevcut uygulama bu fırsatları değerlendirmemektedir. Sonuç olarak, belediyenin mali kaynaklarını kamu bankalarında uygun şekilde değerlendirmesi, hem etkin kullanım hem de faiz geliri elde etme açısından kritik öneme sahiptir. Bu durum, mali yönetimin iyileştirilmesi ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması için gereklidir. |
BULGU: Belediyeye Ait Nakit Kaynakların Özel Bankada Tutulması ve Nemalandırılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’ne aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı görülmüştür.
08.03.2019 tarihli ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin,
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; Bu Yönetmelik’in kapsamda yer alan kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve takibini teminen Kamu Haznedarlığına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacını taşıdığı,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kamu Sermayeli Bankalarının, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş., T. Vakıflar Bankası T.A.O. ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan ve/veya dolaylı olarak kamuya ait olan diğer mevduat ve katılım bankaları olduğu belirtilmiştir.
“Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddenin ikinci fıkrasında;
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
b) Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları. ç) Organize para piyasalarında TL cinsi borç verme işlemleri.
Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 7/6/2013 tarihli ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri “
denilmektedir.
Anılan Yönetmeliğin “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı 6’ncı maddesinde ise Kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat ve ters repo faiz oranı ile katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranının, Ek-1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı ifade edilmiştir.
“Sorumluluk ” başlıklı 9’uncu maddede ise
“Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekle yükümlü olup, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
Söz konusu Yönetmelik, Kurumların mali kaynaklarını etkin ve verimli kullanılması için yayımlanmış olup belediyeler mali kaynaklarını, kamu bankalarında vadeli mevduat veya diğer yatırım araçları ile değerlendirmesi gerekmektedir Mali kaynakların değerlendirmesinde elde edebileceği ayni veya nakdi tek menfaat, faiz veya kâr payıdır.
İdarenin banka hesaplarının incelenmesinde, mali kaynaklarının mevzuata aykırı olarak, kamu bankası dışında, …. Bankasında vadesiz hesaplarda tutularak nemalandırılmadığı görülmüştür. Mevduatların kısa sürelerde olsa bile banka hesaplarında bulunduğu dikkate alındığında, mevduatlar gecelik veya hafta sonu ( Cuma-Pazar dahil ) 3 günlük veya haftalık vadeli hesaplarda değerlendirildiği takdirde faiz geliri elde edilecektir.
Belediyenin kendi bütçesinde ve tasarrufu altında bulunan mali kaynaklarını kamu bankalarında faiz geliri elde edebilecek şekilde gecelik veya hafta sonu da dahil olmak üzere 3 günlük nemalandırılmasının mali kaynakların etkili ve verimli kullanılması konusunda önem arz ettiği değerlendirilmektedir.