|
ÖZET: Belediyeye ait taşınmazların değerlerinin güncellenmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Raporda, belediyenin tapuda kayıtlı taşınmazlarının muhasebe kayıtlarında yer alan değerlerin gerçek bedeli yansıtmadığı ve bu değerlerin güncellenmediği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin belirli bir düzen içinde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerinin belirlenmesi, kayıtların doğruluğu açısından kritik öneme sahiptir.
Yapılan incelemeler, belediyenin taşınmazlarının ilk alındığı tarihteki değerleri üzerinden kaydedildiğini göstermektedir. Ancak, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ne maliyet bedeli ne de rayiç değer tespitleri yapılmamıştır. Bu durum, taşınmaz hesaplarının bilançoda yanıltıcı bilgiler vermesine yol açmaktadır. İlgili idare, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliğini sağlamak için taşınmazların değerlerinin güncellenmesi gerekmektedir. Bu adım, belediyenin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından hayati öneme sahiptir. |
BULGU: Belediyeye Ait Taşınmazların Değerlerinin Güncellenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye adına tapuda kayıtlı olan taşınmazlardan muhasebe kayıtlarında yer alanların gerçek bedelini yansıtmadığı ve bu taşınmazların değer tespitlerinin yapılmayarak muhasebe kayıtlarındaki değerlerinin güncellenmediği görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlandığı ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu ifade edilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Yönetmelik’in ekinde yer alan Ek-1’in “Tapuda kayitli taşinmazlar” başlıklı bölümünde yer alan taşınmazlardan tapuda kayıtlı olanların maliyet bedeli ile maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
Tapuda kayıtlı taşınmazın hem maliyet bedeli hem de rayiç değeri belirlenemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmazların rayiç değeri, taşınmazın maliki kamu idaresince, başka idarelerin yönetiminde veya kullanımında ise kullanan kamu idaresince belirlenecektir.
Kamu idarelerinin mevcut taşınmazlarının kaydına ilişkin işlemler Yönetmelik’in geçici birinci maddesinde açıklanmış olup maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacak olan taşınmazların kaydı, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden, maddede belirtildiği şekliyle yapılacaktır.
Yapılması gereken bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Dolayısıyla yer verilen mevzuat hükümlerinden, 2018 yılı itibarıyla tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değer veya iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Belediyenin tapuda kayıtlı taşınmazlarından muhasebe kayıtlarında yer alanların kayıtlara ilk alındığı tarihteki değerleri üzerinden kaydedildiği görülmüştür. Bu taşınmazlara ilişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ne maliyet bedeli tespiti ne de rayiç değer tespitlerinin henüz yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durum ilgili taşınmaz hesaplarının bilançoda doğru bilgi vermemesine sebep olmaktadır.
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Mali tabloların doğru bilgi vermesini teminen taşınmazların değerlerinin güncellenmesi gerekmektedir.