|
ÖZET: Belediyeye ait taşınmazların değerlerinin güncellenmemesi, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Belediyenin tapuda kayıtlı taşınmazları, muhasebe kayıtlarında emlak vergisi değerleri üzerinden yer almakta, ancak bu taşınmazların değer tespitleri yapılmamaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin doğru bir şekilde gerçekleştirilmesini öngörmekte ve kayıtların belgeye dayanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmeliğin ilgili maddeleri, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Eğer bu değerler belirlenemiyorsa, taşınmazlar iz bedeli ile kayıtlara alınmalıdır. Taşınmazların rayiç değeri, ilgili kamu idaresi tarafından belirlenmelidir. Ancak yapılan denetimlerde, belediyenin taşınmazlarının emlak vergisi değerleri üzerinden kaydedildiği ve rayiç değer tespitlerinin henüz gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, taşınmaz hesaplarının bilançoda doğru bilgi vermemesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, 2018 yılı itibarıyla tapuda kayıtlı taşınmazların değer tespitlerinin zamanında yapılması ve muhasebe kayıtlarının güncellenmesi, belediyenin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyeye Ait Taşınmazların Değerlerinin Güncellenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye adına tapuda kayıtlı olan taşınmazlardan muhasebe kayıtlarında yer alanların emlak vergisi değerleri üzerinden kayıtlara alındığı ve bu taşınmazların değer tespitlerinin yapılmayarak muhasebe kayıtlarındaki değerlerinin güncellenmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlandığı ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu ifade edilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1’in “Tapuda Kayıtlı Taşınmazlar” başlıklı bölümünde yer alan taşınmazlardan tapuda kayıtlı olanların maliyet bedeli ile maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
Tapuda kayıtlı taşınmazın hem maliyet bedeli hem de rayiç değeri belirlenemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmazların rayiç değeri, taşınmazın maliki kamu idaresince, başka idarelerin yönetiminde veya kullanımında ise kullanan kamu idaresince belirlenecektir.
Kamu idarelerinin mevcut taşınmazlarının kaydına ilişkin işlemler Yönetmeliğin geçici birinci maddesinde açıklanmış olup maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacak olan taşınmazların kaydı, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden, maddede belirtildiği şekliyle yapılacaktır. Yapılması gereken bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Dolayısıyla yer verilen mevzuat hükümlerinden, 2018 yılı itibariyle tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değer veya iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Belediyenin tapuda kayıtlı taşınmazlarından muhasebe kayıtlarında yer alanların emlak vergisi değerleri üzerinden kaydedildiği ve bu taşınmazlara ilişkin rayiç değer tespitlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak henüz yapılmadığı görülmüştür. Bu durum ilgili taşınmaz hesaplarının bilançoda doğru bilgi vermemesine sebep olmaktadır.