| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi, diğer kamu idarelerine ait tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarını yapmamıştır. Bu durum, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırıdır ve belediyenin mali tablolarında bu taşınmazların yer almamasına yol açmaktadır. Tahsisli taşınmazların uygun muhasebe kayıtlarının yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Belediyeye Tahsis Edilen Taşınmazların Tahsis İşlemlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından diğer kamu idareleri mülkiyetinde bulunan ve tahsisli olarak kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde;
Tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 252-Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesine göre; tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı da 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilecektir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği İdareye tahsisi yapılan taşınmazların muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 252-Binalar Hesabına borç ve 500-Net Değer Hesabına alacak, ayrılmış amortisman tutarının 500- Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’te, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 251-Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı için de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.
İdarenin taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde, Belediye tarafından tahsisli kullanılan 24 adet taşınmazın olduğu, ancak bunlara ait muhasebe kayıtlarının bulunmadığı tespit edilmiştir. Kayıt işlemlerinin yapılmaması, İdarenin tahsisli olarak kullandığı taşınmazların mali tablolarında yer almamasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak, tahsisli olarak kullanılan taşınmazların Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planına uygun olarak muhasebe kayıtlarının yapılması ve İdarenin mali tablolarında gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.