|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bir idareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtları yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, gençlik merkezi ve park olarak kullanılan iki taşınmaz için bu kayıtların gerçekleştirilmediği, taşınmazların kayıtlı değerlerinin belirtilmediği ve rayiç değer tespitinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, tahsisli taşınmazların mali tablolarda yer almamasına yol açmıştır. İdare, denetim bulguları üzerine muhasebe kayıt çalışmalarına başladığını belirtmiş olsa da, tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmemesi nedeniyle 2022 yılı bilançosunda ilgili hesaplar eksik tutarlarla yer almıştır. Yönetmelik hükümleri gereğince, taşınmazların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve mali tablolarda gösterilmesi kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyeye Tahsis Edilen Taşınmazların Tahsis İşlemlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından İdareye taşınmaz tahsis edildiği ancak, İdarece tahsis alınan taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 252-Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesine göre; tahsis alınan binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı da 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’te, 251-Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı için de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.
Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında da tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebeleştirilmesi amacıyla, 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabının yardımcı hesap kodu olarak “03- Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar”, 500- Net Değer Hesabının yardımcı hesap kodu olarak “12- Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” alt hesap detayları açılmıştır.
Yapılan incelemede; İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından, İdareye tahsis edilen, gençlik merkezi ve park olarak kullanılan 2 adet taşınmaz için yukarıda açıklanan muhasebe kayıtlarının yapılmadığı, tahsise ilişkin yazılarda taşınmazın kayıtlı değerinin yer almadığı, İdarenin yönetiminde ve kullanımında olan bu taşınmazlar için rayiç değer tespiti yapılmadığı ve söz konusu kayıt ve değer tespiti işlemlerinin yapılmaması nedeniyle tahsisli taşınmazların bilgisinin mali tablolarda yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerinde İdare tarafından; gerekli muhasebe kayıt çalışmalarının başlatıldığı ifade edilmiştir. Ancak, İdareye yapılan bina ve park niteliğindeki taşınmaz tahsislerinin muhasebeleştirilmemesi nedeniyle; 2022 yılı bilançosunda 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı ile amortismana tabi maddi duran varlıklar için 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı eksik tutarlarla yer almıştır.
Sonuç olarak, İdareye tahsis edilen taşınmazların mevzuatında belirtilen şekilde muhasebeleştirilmesi ve mali tabloda gösterilmesi gerekmektedir.