|
ÖZET: Belirli bir limite kadar pazarlık usulü ile gerçekleştirilen alımlarda, iş artışı yoluyla limitin aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi gereğince, idarelerin yaklaşık maliyeti 2024/1 sayılı Kamu İhale Tebliği ile güncellenen parasal limitin altında kalan mal alımlarını pazarlık usulüyle gerçekleştirebileceği belirtilmiştir. 01.02.2024-31.01.2025 tarihleri arasında bu limit 2.076.108 TL olarak belirlenmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, belirli ihalelerde yaklaşık maliyetlerin bu limitin altında olmasına rağmen, iş miktarlarının artırılmasıyla sözleşme bedelinin limitin üzerine çıktığı görülmüştür.
Ayrıca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi, öngörülemeyen durumlarda iş artışının yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak bu artışın, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi zor duruma sokmaması gerekmektedir. İncelemeler, Belediye’nin alım yapmadan önce doğru miktar tespitinde bulunmadığını ve bu nedenle yaklaşık maliyet hesaplamalarını düşük gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, alım miktarlarının doğru belirlenmesi ve bu miktarlara dayanarak hazırlanan yaklaşık maliyetin belirlenen limitleri aşmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Aksi takdirde, ihtiyaçların ihale yoluyla temin edilmesi gerekecektir. |
BULGU: Belirli Bir Limite Kadar Pazarlık Usulü ile Yapılabilecek Olan Alımlarda İş Artışı Yoluyla Limitin Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye’nin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi kapsamında pazarlık usulü ile yapmış olduğu, yaklaşık maliyeti parasal limitin altında kalan mal alımlarında iş artışı yapılarak parasal limitin aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendinde; idarelerin yaklaşık maliyeti 2024/1 sayılı Kamu İhale Tebliği ile güncellenen parasal limite kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarının pazarlık usulü ile yapılabileceği belirtilmiştir. Yapılan güncelleme ile 01.02.2024-31.01.2025 tarihleri arasında pazarlık usulü için uygulanacak olan limit 2.076.108 TL olarak belirlenmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde; mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda 21’nci maddenin (f) bendine göre pazarlık usulüyle ihale yapılması için işin yaklaşık maliyetinin 2.076.108 TL’ye eşit veya bu tutarın altında olması ve öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, aşağıda bilgileri sunulan ihalelerde, yaklaşık maliyetlerinin parasal limitin altında olduğu, iş miktarları artırılarak sözleşme bedelinin yükseldiği ve söz konusu parasal limiti aştığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Belediye’nin yaklaşık maliyeti doğru belirleyebilmesi açısından alımı yapılacak olan malların miktarını doğru tespit etmesi gerekmektedir. Ancak Belediye’nin yapmış olduğu bu alımlarda birim fiyat teklifi alınan her kalem için sözleşmesinde belirtilen miktarı %20 oranında arttırdığı görülmüştür. Buradan da Belediye’nin alım konusu malların miktarlarını limitlerin atında kalmak amacıyla, yaklaşık maliyet hesabında düşük gösterdiği görülmektedir.
Tablo 9: İş Artışı Yapılan Alımlar
| İhale Adı | İhale Tarihi | Yaklaşık Maliyet | Sözleşme Bedeli | İş Artışı Tutarı |
| Temizlik Malzemesi Alımı | 03.09.2024 | 2.049.736,58 | 2.049.909,25 | 409.981,85 |
| Basketbol Voleybol Futbol Topu Alımı | 07.05.2024 | 2.064.266,67 | 2.044.000,00 | 408.800,00 |
| Temizlik Kolisi Alımı | 12.07.2024 | 2.050.000,00 | 2.035.000,00 | 407.000,00 |
| Akıllı Kalem Seti Alımı | 21.02.2024 | 2.065.000,00 | 2.028.250,00 | 405.650,00 |
| Fincan Takımı ve Powerbank Alımı İşi | 01.03.2024 | 2.044.833,33 | 2.022.000,00 | 404.400,00 |
| İnşaat Malzemesi Alımı | 28.08.2024 | 2.051.666,66 | 2.019.000,00 | 403.800,00 |
Kamu İdaresi cevabında, bu durumun harcama birimleri tarafından işlemlerin hızlı çözülmesi için yapılan bir uygulama olduğu, harcama birimlerinin konu hakkında uyarıldığı, gerekli önlemlerin alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Belediye’nin alım yapmadan önce miktarları doğru belirlemesi ve belirlenen miktarlara dayanarak hazırlanan yaklaşık maliyetin söz konusu limiti aşmaması durumunda pazarlık usulüyle alımın yapılması, aksi durumda ihale yoluyla ihtiyacın temin edilmesi gerekmektedir.