|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi İdare’si tarafından gerçekleştirilen belirli süreli hizmet alımlarında, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin sözleşme ile yürütülmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20. maddesi ve ilgili yönetmelikler, bu tür hizmet alımlarında sözleşme imzalanmasını gerektirmektedir.
Ulaşım Dairesi Başkanlığı’nın deniz ulaşım hizmetleri için kaptan temini ve Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi’nin web-sosyal medya analiz hizmetleri gibi işler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları olarak değerlendirilmektedir. Ancak, bu hizmetlerle ilgili olarak taraflar arasında sözleşme imzalanmadığı ve hakedişlerin düzenlendiği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, bu konularda gerekli önlemlerin alınacağına dair bir açıklama yapmıştır. Sonuç olarak, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sözleşme imzalanması zorunludur. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hukuki süreçlerin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belli Süreyi Kapsayan Hizmet Alımlarında Sözleşme imzalanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından gerçekleştirilen belirli bir süreyi kapsayan bazı hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca sözleşme imzalanması gerekirken, sözleşme imzalanmadan işlerin yürütüldüğü anlaşılmıştır.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin; Ek 20’nci maddesinde; “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.
Bu madde kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.” hükmü,
Geçici 24’üncü maddesinde; “İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;
kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20’nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler…” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 28/4/2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın;
1’inci maddesinde; “Bu Usul ve Esasların amacı; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 20 nci maddesi kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasında: “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait şirketlere gördürebilir”
6’ncı maddesinin 4’üncü fıkrasında: Bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından “2024 Yılı 01.05.2024 – 31.08.2024 Ayları Arası Deniz Ulaşım Faaliyetleri Hizmeti Alım İşi” kapsamında alınan hizmetin, esas itibariyle deniz ulaşım hizmetlerinde çalıştırılacak kaptan temini olması nedeniyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım işi olduğu, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan “Web-Sosyal Medya Analiz ve Raporlama Hizmet Alımı” işinin ise beli süreyi kapsayan bir hizmet alımı işi olduğu anlaşılmıştır.
Anılan işlere ilişkin taraflar arasında sözleşme imzalanmadığı ve aylar itibariyle hakediş düzenlendiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulguda yer verilen hususlarda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, niteliği itibari ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım işi olan ve belli süreyi gerektiren işlere ilişkin alımlarda, yukarıda anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda taraflar arasında sözleşme imzalanması gerekmektedir.