|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen beton parke taşı döşeme kaplamaları için gerekli dayanım deneylerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Türk Standartları Enstitüsü tarafından belirlenen TS 2824 EN 1338 standardında, parke taşlarının dayanım değerleri için belirli kriterler bulunmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, yedi ayrı imalat işinde numune alımı ve laboratuvar deneylerinin yapılmasına rağmen bu deneylerin gerçekleştirilmediği ortaya çıkmıştır.
Denetim raporunda, beton parke taşlarının dayanımını etkileyen çeşitli testlerin eksikliği, yol ve kaldırımlarda erken bozulmalara yol açabileceği ve bu durumun idareyi ek maliyetlere maruz bırakabileceği vurgulanmaktadır. İdare, bazı belgelerin mevcut olduğunu belirtse de, yalnızca iki işe ilişkin belgeler sunulmuş, diğer işlere dair belgeler iletilmemiştir. Bu durum, dayanım testlerinin eksikliği nedeniyle malzeme kalitesinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, beton parke taşı döşeme malzemelerinin Türk Standartları’na uygun olarak dayanım testlerinin yapılması ve bu test sonuçlarına göre uygun malzemelerin kullanılması zorunludur. Aksi takdirde, imalatların kalitesizliği ve idarenin karşılaşabileceği mali yükler artacaktır. Tüm işlere ilişkin dayanım test belgelerinin eksiksiz bir şekilde temin edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Beton Parke Taşı Döşeme Kaplamaları İmalatlarına İlişkin Deneylerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından yaptırılan beton parke taşı döşeme kaplaması malzemesinin dayanımı için, Türk Standartları Enstitüsü’nün belirlemiş olduğu deneylerin yapılmadığı görülmüştür.
Yapım işleri sözleşmeleri kapsamında üst yapı için kullanılan prefabrik beton parke malzemesi ile ilgili olarak sözleşmelerin ekinde yer alan birim fiyat tariflerinde;
Özel-İnş.6 ve 15.435.1005/Analiz poz numaralı ve 8 cm yüksekliğinde her ebat, renk ve desende normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması imalatlarının resmi poz tanımında; Türk Standartları Enstitüsü’nün belirlemiş olduğu TS 2824 EN 1338 standardında parke taşlarına ilişkin “…karakteristikyarmada çekme dayanımı T, 3,6 MPa’dan daha küçük olmamalıdır. Tek deney sonuçlarından hiçbiri 2,9 MPa’dan daha küçük olmamalı ve numune kırılma yüklerinden hiçbirisinde 250 N/mm’den daha küçük olmamalıdır.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, detayı aşağıdaki tabloda yer alan 7 adet yapım işinde; birim fiyata dahil olan masrafların içinde numune alınması ve laboratuvar deneylerinin yapılması yer almasına rağmen hiçbir deneyin yapılmadığı görülmüştür.
Tablo 21: Beton Parke Taşı Döşenmesi İmalatlarına Ait Bilgiler
| S.N. | İhale Kayıt No | İşin Adı | Parke Kalınlığı |
Birim | Sözleşme Miktarı |
Yapılan İmalat Miktarı |
| 2023/334485 | Akseki, İbradı, Gündoğmuş İlçelerinde Mezarlıklar ve İbadet yerlerinde Çeşitli imalatların yapılması | 8 cm | m2 | 2.750,00 | 3.337,14 | |
| 2023/706618 | Demre İlçesi Gürses Mahallesi 103 Ada 138 ve 139 Parsellerde Çevre Düzenlemesi Yapılması | 8 cm | m2 | 1.950,00 | 1.900,00 | |
| 2023/742874 | Demre İlçesi Kömürlük Caddesi Düzenlemesi Yapılması İşi | 8 cm | m2 | 1.700,00 | 2.037,48 | |
| 2023/974210 | Antalya Batı İlçelerinde (8 İlçe) Mezarlık ve Çevre Düzenlemesi İşi | 8 cm | m2 | 21.700,00 | 25.280,10 | |
| 2023/1038073 | Akseki, İbradı, Gündoğmuş İlçelerinde Mezarlıklar ve Çevre Düzenlemesi İşi | 8 cm | m2 | 3.500,00 | 3.893,15 | |
| 2023/1210122 | Alanya ve Gazipaşa Mezarlıklar ve Çevre Düzenlemesi İşi | 8 cm | m2 | 6.500,00 | 6.260,69 | |
| 2023/1212133 | Aksu, Manavgat ve Serik İlçelerinde Mezarlıklar ve Çevre Düzenlemesi İşi | 8 cm | m2 | 1.200,00 | 5.838,18 |
Biçim ve boyutları, buz çözücü tuz etkisi nedeniyle yıpranmaya karşı direnç, aşınmaya
karşı direnç, toplam su emme tayini ve performans karakteristik yarmada çekme dayanımı gibi deneylerinin yapılmaması halinde beton parke taşlarının dayanımları standartların altında kalabilecek ve bu nedenle yol ve kaldırımlarda döşemesi imalatlarının erken bozulmasına, idarenin ek mali külfete katlanılmasına sebep olunabilecektir.
İdare tarafından verilen cevapta, her ne kadar bulguda anılan işlerde fabrika tarafından düzenlenen belgelerin İdarede mevcut olduğu ve bunlara ek olarak akredite kuruluşlara dayanım testi yaptırıldığı ve bulgu kapsamında belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak yapılması gereken düzeltme işlemlerinin tamamlandığı ifade edilse de tarafımıza sadece iki adet işe ilişkin belgeler sunulmuş olup diğer işlere ilişkin herhangi bir belge iletilmemiştir.
Sonuç olarak, beton parke taşı döşeme malzemelerinin Türk Standartları Enstitüsü’nün TS 2824 EN 1338 standardına uygun olarak dayanım testlerinin yapılması, test sonuçlarına göre uygun bulunan malzemelerle imalat yapılmasına onay verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, yapılan imalatlarda erken bozulmalar meydana gelmesi ve idarenin ek maliyetlere maruz kalması riski bulunmaktadır. Ayrıca, idare tarafından sunulan belgelerin yetersiz olduğu görülmüş olup, tüm işlere ilişkin dayanım test belgelerinin tam ve eksiksiz olarak temin edilmesi sağlanmalıdır.