|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İskenderun Askeri Gazino Müdürlüğü’nün bilanço ve gelir tablosunda yer alan dönem net kârı veya zararı hesaplarının birbirleriyle uyumlu olmadığını ortaya koymuştur. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı tesislerin muhasebe işlemlerinin, belirli düzenlemelere ve tek düzen muhasebe esaslarına uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Ancak, İskenderun Askeri Gazino Müdürlüğü’nün 31.12.2021 tarihli bilançosunda 591 Dönem Net Zararı tutarı 45.484,37 TL iken, gelir tablosundaki Dönem Net Kârı Hesabı 300.485,57 TL olarak kaydedilmiştir. Bu tutarsızlığın, aylık kapanışlarda dönem net kârı veya zararının 500 Sermaye Hesabına aktarılmasından kaynaklandığı belirlenmiştir.
Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkileyen önemli bir hata olarak tespit edilmiştir. Kamu idaresi, 2022 yılından itibaren benzer hataların önüne geçmek amacıyla gerekli tedbirleri almak için yazılı talimatlar yayımlamıştır. Ancak, 2022 yılı kayıtlarının 2021 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yıl sonu bilanço ve gelir tablosundaki dönem net kârı veya zararı tutarlarının birbirleriyle uyumlu olması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Bilançoda ve Gelir Tablosunda Yer Alan Dönem Net Karı/Zararı Hesaplarının Birbiri ile Uyumlu Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İskenderun Askeri Gazino Müdürlüğünün 2021 yıl sonu bilançosunda ve gelir tablosunda yer alan dönem net kârı veya zararı tutarlarının birbiri ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği’nin “Muhasebe Esasları, Ana Belge ve Kayıtlar, Dayanak ve Kontrol Belgeleri” başlıklı 29/A maddesinde; orduevleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin hesap döneminin yıllık olduğu ve muhasebe sistemlerinin tek düzen muhasebe esaslarına göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ile zorunlu hale getirilen Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarında; 59 Dönem Net Kârı (Zararı) Hesap grubunun işletmenin nihai faaliyet sonucunu gösteren hesapları kapsadığı belirtilmiştir. Bilanço hesaplarından olan 590 Dönem Net Karı Hesabının işleyişinde, sonuç hesaplarında yer alan “Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı”ndan aktarılan tutarların bu hesaba alacak, aynı hesaba borç; 591 Dönem Net Zararı (-) Hesabının işleyişinde ise sonuç hesaplarında yer alan “Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı”ndan aktarılan tutarların bu hesaba borç, aynı hesaba alacak kaydedileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere, gelir tablosu ve bilançoda yer alan dönem net kârı veya zararı tutarlarının birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Uygulamada, İskenderun Askeri Gazino Müdürlüğünün 31.12.2021 tarihli yıl sonu bilanço ile gelir tablosundaki Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabının birbiri ile uyumlu olmadığı görülmüştür. Gazino Müdürlüğü tarafından düzenlenen 31.12.2021 tarihli bilançoda 591 Dönem Net Zararı tutarı (45.484,37) TL iken yıllık gelir tablosunda Dönem Net Kârı Hesabı tutarı ise 300.485,57 TL’dir. Bu farklılığın nedeninin aylık kapanışlarda dönem net kârı veya zararının 500 Sermaye Hesabına aktarılmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Söz konusu uygulama neticesinde anılan hesaplar itibarıyla temel mali tablolarda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresince 2022 yılından itibaren bulgu doğrultusunda işlem yapıldığı, benzer hata ve eksiklikleri önleyici tedbirlerin tüm tesislerce alınması ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla yazı yayımlandığı ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2022 yılında yapılan kayıtların 2021 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yıl sonu bilanço ve gelir tablosu dönem net kârı/zararı tutarlarının uyumlu olması gerekmektedir.