BULGU: Bilançoda Yer Alan Parasal Olmayan Kalemlere Enflasyon Düzeltmesi Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Sivas İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde enflasyon düzeltmesi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
2023 Yılında Yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü 85 sıra No’lu Genel Tebliği’nin “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddenin 1’inci fıkrasında “Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kapsamdaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması gerekir.” Tebliğin 2’inci fıkrasında “EK-1’de yer alan parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanır. Enflasyon düzeltmesi sonrası yeni değer, ilgili kalemlerin kayıtlı değerlerinin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunur. Bulunan yeni değer ile eski değer arasındaki fark, enflasyon düzeltmesi olarak kayıtlara alınır. Düzeltme katsayısı, EK-2’de yer alan formüle göre hesaplanır.” 4’üncü fıkrasında;
“Enflasyon düzeltmesi yapılan yıldan sonraki yıllarda enflasyon düzeltmesi şartlarının bulunması halinde önceki yıl enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş kalemler taşıma katsayısı kullanılarak düzeltilir” denildikten sonra maddenin diğer fıkralarında enflasyon düzeltmesi işlemlerinin yürütülüş şekilleri anlatılmaktadır.
6 ve 7’inci maddelerinde düzeltmeyle ilgili muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı anlatılmaktadır.
Sivas İl Özel İdaresinde 2024 Yılında enflasyon düzeltmesi yapılmadığı gibi 2023 yılında da yapılmamıştır. Her iki yılda enflasyon düzeltmesinin yapılmaması dolayısıyla Bilançodaki parasal olmayan varlıkların değeri olması gereken değerlerden çok düşük görünmektedir.
Kamuidaresi tarafından gönderilen cevapta; Özel İdareler tarafından kullanılan e-içişleri muhasebe programından kaynaklanan sistemsel problemden dolayı 2023 yılından beri enflasyon düzeltmesi yapılamadığı, 2023 yılında yapılan düzeltmenin sistem tarafından silindiği belirtilmektedir. Sistemsel sorunun devam etmesinden dolayı işlemin hala yapılamadığı 2025 yılında yapılan taşınmazlara ilişkin değer güncellemesinden dolayı 250- Araziler ve Arsalar hesabı, 251-Yer Altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesaplarının 2025 yılı muhasebe kayıtlarında güncel değerin göründüğü ancak 253-Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı, 255- Demirbaşlar hesaplarında güncel değerlerin belirlenemediği ifade edilmiştir.
Gönderilen cevaptan 2024 Yılı Bilançosunda enflasyon düzeltmesinin yapılmamsından kaynaklanan durumun devam ettiği ve Bilançoda taşınmaz değerlerin hatalı göründüğü anlaşılmaktadır.