|
ÖZET: Konyaaltı Belediyesi sınırları içinde yer alan ve Büyükşehir Belediyesi’ne devredilmeyen Lunapark’ta, bilet bedeli olarak elde edilen gayri safi hasılat üzerinden eğlence vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, eğlence vergisi, biletle girilen yerlerde elde edilen hasılat üzerinden hesaplanmakta ve belirli oranlarda ilgili belediyelere dağıtılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, Lunapark’ın bu yükümlülükleri yerine getirmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, eğlence işletmelerinin faaliyetleri, belediye gelirleri arasında yer almakta ve bu işletmelerin vergi mükellefiyeti bulunmaktadır. Lunapark’tan elde edilen gayri safi hasılat üzerinden %20 oranında eğlence vergisi tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak, Konyaaltı Belediyesi’nin sınırları içinde bulunan bu işletmenin, bilet bedeli ve diğer adlar altında alınan paralar üzerinden bu vergi ödemediği belirlenmiştir. Bu durum, belediye gelirlerinin azalmasına yol açmakta ve kamu idaresi, ilgili hukuki ve idari süreçleri başlatmıştır. Eğlence vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmaması, belediyenin gelir potansiyelini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, eğlence vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi ve gerekli çalışmaların yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bilet Bedeli Olarak Sağlanan Gayri Safi Hasılat Üzerinden Alınması Gereken Eğlence Vergisinin Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Konyaaltı Belediyesi sınırlarında bulunan ve Büyükşehir Belediyesine bırakılan alanlar kapsamında olmayan Lunapark için bilet bedeli olarak elde edilen gayri safi hasılat üzerinden alınması gereken eğlence vergisinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin “c” ve “d” bentlerinde; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda yer alan oran ve esaslara göre büyükşehir belediyesince tahsil olunacak at yarışları dahil müşterek bahislerden elde edilen Eğlence Vergisinin % 20’sinin müşterek bahislere konu olan yarışların yapıldığı yerin belediyesine, % 30’unun nüfuslarına göre dağıtılmak üzere diğer ilçe belediyelerine ayrıldıktan sonra kalan % 50’si ile Büyükşehir belediyesine bırakılan sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence ve dinlenme yerleri ile yeşil sahalar içinde tahsil edilecek her türlü belediye vergi, resim ve harçlar Büyükşehir belediyesi gelirleri arasında sayılmıştır.
Öte yandan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin gelirleri” başlıklı 59 uncu maddesinde, Kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma paylarının Belediye geliri olduğu hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 17’nci maddesinde ise, Kanun’un 21’inci maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetlerinin Eğlence Vergisine tabi olduğu, 18’inci maddesinde verginin mükellefinin, eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzelkişiler olduğu, 20’nci maddesinde; biletle girilen yerlerde, Eğlence Vergisi hariç olmak üzere bilet bedeli ve bilet bedeli dışında bağış veya başka adlar altında alınan paralar dahil olarak sağlanan gayri safi hasılatın verginin matrahını oluşturacağı, 21’inci maddesinde ise sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzerlerinden %20 nispetinde eğlence vergisi alınacağı, 22’nci maddesinde de eğlence vergisinin biletle girilen yerlerde bilet bedeline eklenmek suretiyle hesaplanacağı, bilet bedeli ile birlikte alınan verginin takip eden 20’nci gün içinde ilgili belediyeye ödeneceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; büyükşehir belediyesine bırakılan sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence ve dinlenme yerleri ile yeşil sahalar dışında kalan işletmelere ilişkin eğlence vergisinin ilçe belediyelerince tahsil edilmesi gerekmekte olup; lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzerlerinden alınacak eğlence vergisi, bilet bedeli ve başka adlar altında alınan paralar dahil olarak sağlanan gayri safi hasılatın %20 si oranında olacaktır.
Ancak yapılan incelemede, Konyaaltı Belediyesi sınırları içinde bulunan ve büyükşehir belediyesine bırakılan sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence ve dinlenme yerleri ile yeşil sahalar kapsamında olmayan Lunapark’ın eğlence vergisinin konusunu teşkil eden eğlence faaliyetlerinden bilet veya bu mahiyette bedel içeren kartlar aracılığıyla yararlanılmasına rağmen, ilgili İşletme tarafından bilet bedeli ve bilet bedeli dışında başka adlar altında alınan paralar dahil olarak sağlanan gayri safi hasılat üzerinden %20 oranında eğlence vergisi ödenmediği görülmüştür. Kamu İdaresince söz konusu bulguyla ilgili işlemlere başlanıldığı, hukuki ve idari süreçlerin henüz devam ettiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, gelir potansiyeli yüksek söz konusu verginin takip ve tahsilinin yapılmaması, Belediye gelirlerinin düşük kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi gereken işletmelerle ilgili gerekli çalışmaların yapılarak eğlence vergisi tahakkuklarının yapılması gerekmektedir.