ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üzümlü Belediyesi’nin bilgisayar yazılım alımlarında önemli bir usulsüzlük tespit etmiştir. Belediyenin, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’na kaydettiği 77.733,80 TL tutarındaki yazılım alımları, mevzuata aykırı bir şekilde doğrudan giderleştirilmiştir. Bilgisayar yazılımları, fiziksel varlık olarak değerlendirilmeyen ve kurumun yararlanmayı beklediği haklar kapsamında yer aldığı için, bu harcamaların 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 186 ve 187’nci maddeler, bu tür harcamaların nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. 260 Haklar Hesabı, hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılmalıdır. Ancak yapılan incelemeler, bu hesapta belirtilen tutarın eksik, giderler hesabında ise fazla kaydedildiğini göstermektedir.

Sonuç olarak, Üzümlü Belediyesi’nin yazılım alımlarıyla ilgili muhasebe uygulamalarının, ilgili mevzuat çerçevesinde düzeltilmesi gerekmektedir. Bu durum, hem hesapların doğru bir şekilde izlenmesi hem de mali şeffaflığın sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bilgisayar Yazılım Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Üzümlü Belediyesi tarafından satın alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabına kayıt edilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.

Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 260 Haklar Hesabını düzenleyen “Hesabın Niteliği” başlıklı 186’ncı maddesinde; “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın İşleyişi” başlıklı 187’nci maddesinde ise “(1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. …” hükümlerine yer verilmiştir. Mevzuat hükümlerine göre satın alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabı’nda takip edilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemeler sonucu, 2024 yılı içinde satın alınan 77.733,80 TL tutarındaki bilgisayar yazılım alımları 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmiştir. Bu durum, 260 Haklar Hesabının belirtilen tutar kadar eksik, 630 Giderler Hesabının da fazla çalışmasına yol açmıştır.

Açıklandığı üzere herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.