|
ÖZET: Bilgisayar yazılım programlarının muhasebeleştirilmesiyle ilgili 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporu, büyükşehir ilçe belediyelerinin bu alandaki uygulamalarını incelemektedir. Rapor, bilgisayar yazılımlarının 260 – Haklar Hesabı yerine 630 – Giderler Hesabı altında kaydedildiğini ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların ekonomik değer taşıyan hukuki tasarruflar olarak 260 – Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu vurgulanmaktadır.
2022 yılı içerisinde belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3.608.784,75 TL değerinde bilgisayar yazılım programı satın alınmıştır. Bu harcamalar, belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hakkı sağlayan ve ekonomik değer taşıyan niteliktedir. Ancak, bu harcamaların 260 – Haklar Hesabı yerine 630 – Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi, idarenin mali tablolarında 260 – Haklar Hesabı ile 268 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 3.608.784,75 TL’lik bir eksikliğe yol açmıştır. Bu durum, muhasebe uygulamalarının mevzuata uygunluğunu sorgulamaktadır. |
BULGU: Bilgisayar Yazılım Programları ile Telif Haklarının Giderler Hesabında Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bilgisayar yazılım programları alımlarının 260- Haklar Hesabı yerine 630 – Giderler Hesabında muhasebeleştirilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “260 Haklar Hesabı” başlıklı 210 uncu maddesinde; “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 215’inci maddesinde; maddi olmayan duran varlıklar hesabı içerisinde yer alan
duran varlıklara ilişkin amortisman tutarlarının izlenmesi için kullanacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden; ekonomik değer taşıyan, bir bedel karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaların 260- Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği ve yılsonunda %100 amortisman uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; 2022 yılı içinde belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3.608.784,75 TL tutarında bilgisayar yazılım programları satın alınmıştır. Söz konusu programlara ilişkin harcamalar, belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hakkı sağlayan ve ekonomik değer taşıyan harcamalardır. Ancak İdare tarafından bu harcamalar 260- Haklar Hesabı yerine 630- Giderler Hesabında muhasebeleştirilmiştir.
İdare tarafından bilgisayar yazılım programı ve lisansların ilgili hesabında muhasebeleştirilmemesi nedeniyle, İdarenin 260-Haklar Hesabı ile 268-Birikmiş Amortismanlar Hesabı yılsonu mali tablolarda olması gereken tutardan 3.608.784,75 TL eksik görüldüğü değerlendirilmektedir.