|
ÖZET: Bilgisayar yazılım programları ve telif haklarının muhasebeleştirilmesi, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Bu rapora göre, söz konusu harcamalar 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabında kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210. maddesi, bu hesapların ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, maddi olmayan duran varlıkların amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir; bu da bu tür varlıkların maliyet bedelinin, edinim yılının sonunda tamamen amorti edileceği anlamına gelir.
2022 yılı içerisinde belediye hizmetleri için toplam 595.069,40 TL değerinde bilgisayar yazılımları, 1.020,00 TL tutarında fikri hak alımları ve 76.700,00 TL’lik lisans alımları gerçekleştirilmiştir. Bu harcamalar, ekonomik değer taşıyan ve belirli alanlarda kullanım hakkı sağlayan nitelikte olmasına rağmen, İdare tarafından uygun hesap yerine gider hesaplarında muhasebeleştirilmiştir. İdare, bu durumla ilgili gerekli çalışmaların yapıldığını belirtmiş olsa da, bu iddiaları destekleyecek herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, bilgisayar yazılım programları ve telif hakları alımlarının yanlış hesaplarda izlenmesi, 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda toplam 672.789,40 TL’lik bir eksiklik yaratmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Bilgisayar Yazılım Programları ile Telif Haklarının Giderler Hesabında Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bilgisayar yazılım programları ile telif hakları 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “260 Haklar Hesabı” başlıklı 210 uncu maddesinde; “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 215 inci maddesinde; maddi olmayan duran varlıklar hesabı içerisinde yer alan duran varlıklara ilişkin amortisman tutarlarının izlenmesi için kullanacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeli hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilecektir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden; ekonomik değer taşıyan, bir bedel karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği ve yılsonunda %100 amortisman uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; 2022 yılı içinde belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 595.069,40 TL tutarında bilgisayar yazılım alımları ve yapımları, 1.020,00 TL tutarında fikri hak alımları ve 76.700,00 TL tutarında lisans satın alınmıştır. Söz konusu programlar ve telif hakkına ilişkin harcamalar, belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hakkı sağlayan ve ekonomik değer taşıyan harcamalardır. Ancak İdare tarafından bu harcamalar 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, gerekli çalışmaların yapıldığı ifade edilmişse de herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ya da belge sunulmamıştır.
Sonuç olarak, İdare tarafından bilgisayar yazılım programı ve telif hakkı alımlarının gider hesaplarında izlenmesi nedeniyle 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı yılsonu mali tablolarda olması gereken tutardan 672.789,40 TL eksik görünmektedir.