|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin bilgisayar yazılımları ve benzeri hakların kaydedilmesiyle ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Belediyenin, ihtiyaçları doğrultusunda satın aldığı yazılımların 260 Haklar Hesabı yerine 630 Gider Hesabı’na kaydedildiği ve bu nedenle doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Belediye, 2024 yılı içinde toplam 28.280.119,2 TL tutarında harcama yapmış olup, bu ödemelerin hak niteliği taşıdığı vurgulanmıştır. Ancak, söz konusu harcamaların uygun hesaplarda izlenmemesi, mali kayıtların doğruluğunu etkilemektedir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek, yazılım ve benzeri hakların gelecekte 260 Haklar Hesabı’nda takip edileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, yazılım ve benzeri hakların kaydedilmesi ve bunlara ilişkin amortisman ayrılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, hesapların doğru bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Hakların Haklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin ihtiyacı için satın alınan bilgisayar yazılımları ve benzeri hakların, 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken 630 Gider Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve Mükerrer 29724 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin 210’uncu maddesinde; 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı, 211’inci maddesinde; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların söz konusu hesaba borç kaydedileceği, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddede ise bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, belirtilmiştir.
Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin (Sıra No: 47) “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında “…tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.” Hükmü yer almıştır.
Belediyenin 2024 yılı içerisinde, 3.990.000 TL “Belediye Otomasyon Hizmetlerinde Kullanılan SİMPAS Yazılım Programının Güncellenmesi ve Geliştirilmesi bedeli” ve 24.290.119,2 TL “harita bedeli” olmak üzere toplam 28.280.119,2 TL ödediği görülmüştür. Hak niteliğindeki bu ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken, 630.03 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını, yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkiler ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların bundan sonra 260 Haklar Hesabında takip edileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hükümleri dikkate alınarak; hesapların mahiyetine uygun kullanılması, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkileri ile bunların güncellenmesine ilişkin harcamaların, 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve ilgili düzenlemeler gereği amortisman ayrılması gerekmektedir.