|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Diş Hekimliği Fakültesi’nin bilgisayar yazılımı alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider hesaplarına aktarılmasını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesi, bu hesabın ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 223’üncü maddenin (a)-1 bendinde, hakların maliyet bedelinin bu hesaba kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İnceleme sonucunda, sefolometrik analiz programının doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı üzerinden giderleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu yazılımın 10 yılı aşkın süredir kullanıldığını ve 2023 yılındaki alımın bir lisans güncellemesi olduğunu savunmuştur. Ancak, yazılım güncellemelerinin de 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, yazılım, patent ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılması gerektiği açıktır. Bu durum, bütçe yönetimi ve mali raporlama açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bilgisayar Yazılımları ve Lisans Alımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden Diş Hekimliği Fakültesi faaliyetlerinde kullanılmak üzere temin edilen bilgisayar yazılımı alımının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken doğrudan gider hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)-1 bendinde; hakların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hükmüne yer verilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olarak belirlendiği, diğer bir ifadeyle varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; sefolometrik analiz programı alımının Haklar Hesabına kaydedilmeden 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılmak suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında Diş Hekimliği Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Biriminde kullanılan sefolometrik analiz programı alımının 10 seneden fazla olup her sene programın yazılım güncellenmesinin yapıldığı, 2023 yılındaki alımın da yeni alım olmadığı için programın lisans güncellemesi olduğundan dolayı gider hesabına kaydedildiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından söz konusu yazılım güncellemesinin bir alım olmadığı ifade edilse de yazılım güncellemesinin 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılması gerekmektedir.