ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bilgisayar yazılımlarına ilişkin güncelleme bedellerinin 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, harcamaların doğrudan gider olarak gösterilmesine yol açmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210. maddesi, 260 Haklar Hesabı’nın, hukuki tasarruflar ve iktisadi değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın, maddi olmayan duran varlıkların yok edilmesini izlemek amacıyla kullanılması gerektiği ifade edilmektedir.

Yapılan incelemelerde, yazılım güncellemeleri için harcanan tutarların 260 Haklar Hesabında izlenmediği ve bu nedenle bilançoda 1.843.200,00 TL tutarında bir eksiklik olduğu anlaşılmıştır. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Yazılım güncelleme harcamalarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bilgisayar Yazılımlarına Dair Güncelleme Bedellerinin Haklar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Cari yılda yapılmış olan muhtelif bilgisayar yazılımı güncelleme tedariklerine dair harcamaların, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ve bu suretle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 210’uncu maddesinde; bedeli mukabilinde edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler sebebiyle yapılan ve iktisadi değer taşıyan harcamaların izlenmesi için 260 no.lu hesabın kullanılacağı, mezkûr Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 214’üncü maddesinde ise; maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 no.lu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.

Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinin ikinici fıkrasında ise; maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu ve bu varlıkların alındığı yılın nihayetinde tamamen amorti edileceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; yazılım ve programlar için yapılan güncelleme harcamaları, 260 Haklar Hesabına kaydedilmeli ve dönem sonunda bu maddi olmayan duran varlıkların tamamı için amortisman ayrılmalıdır.

İdarenin mali tabloları incelendiğinde; İdare tarafından gerçekleştirilmiş olan yazılım/program güncellemesine dair tedariklerin, 260 Haklar Hesabında izlenmeyerek 630 Giderler Hesabı vasıtası ile doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiş olup bu sebeple, bilançoda 260 no.lu hesap ve 268 no.lu hesap 1.843.200,00 TL tutarında noksan yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Belirli bir yazılımdan kullanma/faydalanma hakkı sağlayan güncelleme harcamalarının, 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve bu harcamalar için yıl sonunda 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir.