| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrenci tanılama sürecinde görev alan yönetici ve öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesinde mevzuatın farklı yorumlanması nedeniyle uygulama birliğinin sağlanamadığını ortaya koymuştur. Bu durum, hukuki tereddütler ve yargı süreçleri ile sonuçlanmakta, çalışma barışını bozmakta ve kamu kurumlarını meşgul etmektedir. Mevzuatın güncellenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Bilim ve Sanat Merkezi Öğrenci Tanılama Sürecinde Görev Alan Yönetici ve Öğretmenlere Ek Ders Ücreti Ödenmesinde Uygulama Birliğinin Sağlanamaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrenci tanılama sürecinde görev alan yönetici ve öğretmenlere kaç saat ek ders ücreti ödeneceği ve il tanılama sınav komisyonu başkan ve üyelerine ek ders ücreti ödenip ödenmeyeceği hususlarında, ilgili mevzuatın anlaşılma ve yorumlamasında farklılıklar bulunması sonucu Bakanlık taşra birimlerinde uygulama birliğinin sağlanamadığı görülmüştür.
Bilim ve sanat merkezleri, örgün eğitim kurumlarına devam eden; genel zihinsel, görsel sanatlar veya müzik yetenek alanlarında özel yetenekli olan öğrencilere, yeteneklerini geliştirerek kapasitelerini en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla destek eğitim hizmeti vermek üzere açılmış kurumlardır. BİLSEM’lere kaydı yapılacak öğrencilerin tanılanması ve yerleştirilmesi süreci, Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi, her yıl yayımlanan Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu ile Uygulama Esasları çerçevesinde yürütülmektedir.
Uygulamada; BİLSEM’lere kaydı yapılacak öğrencilerin tanılanması süreci, ilköğretim okullarında öğrencilerin genel yetenek, müzik ve resim alanlarında aday gösterilmesi ile başlamakta ve aday gösterilmesine karar verilen öğrenciler ön değerlendirme uygulamalarına alınmaktadır. Ön değerlendirme uygulamasında belirlenen puan ve puanın üzerinde performans gösteren öğrenciler ise bireysel değerlendirmeye hak kazanmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın “Sınav görevi” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında, sınav komisyonu üyesi veya sınav gözcüsü olan öğretmenlere 5 saat ek ders ücreti ödeneceği, ancak yöneticilere ücret ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin beşinci fıkrasında ise merkezi sistemle yapılan sınavlarda il sınav yürütme kurulu başkan ve üyeleri ile bina, salon sorumlusu ve gözcü olarak görevlendirilen yönetici ve öğretmenlere her sınav oturumu için 5 saat ek ders ücreti ödeneceği düzenlenmiştir.
Ancak yapılan incelemelerde;
Bakanlığın bazı birimlerinde genel yetenek alanı ön değerlendirme uygulamasının ilgili Karar’ın 12’nci maddesi birinci fıkrası kapsamında değerlendirildiği ve bu suretle il tanılama komisyon başkan ve üyelerine ücret ödenmediği, bazı birimlerinde ise uygulamanın aynı hükmün beşinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi sonucu il tanılama sınav komisyonu başkan ve üyelerine de ek ders ücreti ödendiği,
Karar’ın 12’nci maddesi hükmü ile Kılavuz ve Uygulama Esasları’nda yapılan düzenlemelerin birbirinden farklı olması nedeniyle, genel yetenek ön değerlendirme uygulamasında görev alan yönetici ve öğretmenlere bir günde kaç oturum üzerinden ek ders ücreti tahakkuk ettirileceği hususunda harcama birimlerince tereddüte düşüldüğü,
Bireysel değerlendirme genel zihinsel yetenek alanı süreci için bir ek ders ödemesi yapılması Bakanlık tarafından Karar hükümleri çerçevesinde uygun görülmemekle birlikte, uygulayıcılar tarafından ilgili sürecin sınav sisteminin bir parçası olduğu öne sürülerek dava yoluna gidildiği ve Bakanlık aleyhine sonuçlanan davalar sonucunda ek ders ücretinin yanı sıra işleyen faiz yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de Bakanlık bütçesinden ödendiği,
tespit edilmiştir.
Yukarıda bahsedilen sorunların bu konuyu düzenleyen mevzuatın farklı yorumlara elverişli olmasından kaynaklandığı ve mevzuatta açık ve net düzenlenme yapılmadan, Bakanlığın konuya ilişkin intikal eden tereddütlere görüş vermesi yönteminin taşra birimleri arasında uygulama birliği sağlamada yeterli olmayacağı değerlendirilmektedir. Mali konularda mevzuatın açık ve net olarak, hukuki tereddütlere mahal vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde bu tereddütler hem kamu kurumlarını hem de yargıyı meşgul ederken uygulama farklılıkları çalışma barışını bozmakta ve hakkaniyete uygun düşmemektedir.
Kamu idaresi cevanında, BİLSEM Tanılama ve Yerleştirme sürecine ilişkin ödemelerde uygulama birliğini sağlamak amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’da düzenleme yapılmasına yönelik çalışmaların yürütülmekte olduğu belirtilmiştir.
Sonuç olarak, BİLSEM Tanılama ve Yerleştirme sürecinde görev alan yönetici ve öğretmenlere ek ders ücreti ödemelerinde uygulama birliğini sağlamak ve hukuki ihtilafların önüne geçmek için mevzuatın gözden geçirilerek gerekli güncelleme ve düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.