Bilimsel Araştırma Projeleri İçin Verilen Destekler Kapsamında Mevcut İmkanlar Varken Elektronik Cihaz Alımı Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri İçin Verilen Destekler Kapsamında Mevcut İmkanlar Varken Elektronik Cihaz Alımı Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Boğaziçi Üniversitesi tarafından destek verilen Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) incelendiğinde, yoğun bir şekilde masaüstü bilgisayar, diz üstü bilgisayar, tablet gibi elektronik cihazlar alındığı tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (b) bendinde; “Bilimsel araştırma projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projelerini,
İfade eder” denilmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’in “Bilimsel araştırma projelerinin seçiminde dikkate alınacak ilkeler” başlıklı 6’ncı maddesinde: “(1) Bilimsel araştırma projeleri, yükseköğretim kurumunun uzman elemanı bulunan her dal ile ilgili, ulusal bilim ve teknoloji politikalarına, ülkenin kalkınma planı hedeflerine, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu kararlarına veya yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun belirlediği bilim politikalarına uygun konulara öncelik verilerek değerlendirilir ve seçilir. Bilimsel araştırma projelerinin bilime, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal, sanatsal, kültürel gelişimine ve kalkınmasına katkı sağlaması esastır. … ” hükümlerine yer verilmektedir.
Mezkur Yönetmelik maddelerine göre; bilimsel araştırma projeleri tamamlandığında kendi alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması gerekmektedir.
Yıl içinde yürütülen bilimsel araştırma projeleri ve üniversitedeki taşınır kayıtları incelendiğinde; başta masa üstü ve dizüstü olmak üzere çok sayıda elektronik cihaz alımı yapıldığı görülmüştür. Üniversitenin mevcut taşınırları içerisinden ihtiyacın karşılanması yoluna gitmek yerine her proje için tekrar talep edilerek cihaz satın alma yoluna gidilmektedir. Çünkü proje kapsamında alınan, özellikle elektronik cihazlar kişisel kullanımda kalarak adeta temellük edilmektedir.
Üniversitenin taşınır kayıtlarındaki bilgisayar sayıları incelendiğinde 2021 yılı sonu itibariyle yaklaşık 6.828 adet masa üstü bilgisayar, 2.751 adet dizüstü bilgisayar ve 532 adet tablet ve 136 adet tümleşik bilgisayar olmak üzere toplamda 10.247 adet bilgisayar bulunduğu görülmektedir. Bu bilgisayarların 1.675 adedi Bilgisayar Laboratuvarlarında kullanılmaktadır.
Personel sayıları incelendiğinde ise, Üniversitede toplamda 940 akademik, (82’si yabancı uyruklu öğretim elemanı olmak üzere) 1.205 idari personel bulunmaktadır. 1.205 idari personelden hizmetli ve işçi kadroları çıkarıldığında yaklaşık 800 civarında idari personel üzerinde de bilgisayar bulunmaktadır.
BAP kapsamında;
yılında; 69 Dizüstü, 27 Masaüstü, 3 Tümleşik, toplamda 99,
yılında; 115 Dizüstü, 50 Masaüstü, 5 Tümleşik, toplamda 170,
yılında; 96 Dizüstü, 35 Masaüstü, 4 Tümleşik, toplamda 135,
Adet olmak üzere 3 yılda toplamda sadece BAP kaynağından 404 adet bilgisayar alınmıştır.
Sonuç olarak bazı akademisyenlerin üzerine 50-55 adede kadar sadece dizüstü ve 40 – 50 kadar masaüstü bilgisayar zimmetlendiği anlaşılmaktadır. Laboratuvarlarda kullanılan masaüstü bilgisayarlar düşüldüğünde dahi, kabaca bir hesapla bir personelin kullanımına ortalama 10 adet bilgisayar düştüğü görülmektedir.
5018 sayılı Kanun’un “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi:
“Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir.” şeklindedir.
5018 sayılı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ile kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu tutulmaktadırlar.
Kamu idaresi cevabında, elektronik cihazlar ve bilgisayarların araştırmanın en temel unsurları olduğunu belirterek, raştırmacıların bu cihazları talep etmesi durumunda, araştırmanın sağlıklı yürütülebilmesi için bu cihazlarının alımının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Bu gerekçelerin gayet makul olduğu kabul edilmekle birlikte, yine de kişi başı cihaz sayılarının takip edilip, kaynakların doğru bir şekilde kullanılmasına yönelik kontrol mekanızmalarnını kurularak takip edilmesi gerekmektedir.
Bütün bu nedenlerle BAP kapsamında yapılacak elektronik cihaz alımlarına özen gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 24
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 26
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 27
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 27
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 28
DENETİM GÖRÜŞÜ 28
DENETİM BULGULARI 28
EKLER 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Gider ve Gelir Gerçekleşmeleri Tablosu 25
Tablo 2: Gelir Getirici Faaliyeti Olmayan Birimler 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabı ve İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesaplarının Kullanılmaması
Temel İhale Usulleriyle Yapılması Gereken İşlerin Doğrudan Temin Yöntemiyle Parçalara Bölünerek Yapılması
Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti Olmayan Birimlerin Bulunması
Mal ve Hizmet Alımlarında Kamu İhale Kurulunun İzni Olmadan Yüzde 10 Sınırının Aşılması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 05.07.1983 tarih ve 18098 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur.
İşletme vasıtasıyla Boğaziçi Üniversitesinin, yetkin olduğu konularda, Fakülte/Enstitü/Yüksekokul/Rektörlüğe bağlı Merkezler aracılığıyla yürütebileceği faaliyetler;
Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak,
Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu ve bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak,
Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı yataksız ve geçici kuruluşları işletmek,
Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak,
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmaktır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 1 satınalma müdürü, 4 idari memur ve 9 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 4 idari memurun kadroları, özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü ve 1 memur ile Üniversite elemanı 1 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
İşletmenin başlangıç bütçesinde 9.000.000,00 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır.
2021 yılı bütçe gerçekleşmelerine Kesin Mizan esas alınarak bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 20.150.204,47 TL, bütçe gelirinin ise 23.809.799,36 TL olarak gerçekleştiği, yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminlerinin güncellendiği görülmüştür.
Bütçe gider ve gelir gerçekleşmeleri aşağıda yer almaktadır:
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Gider ve Gelir Gerçekleşmeleri Tablosu

2021 Yılı Gelir Tablosuna göre brüt satış geliri 23.723.089,40 TL olan İşletme, faaliyet gideri olarak 20.166.270,20 TL gerçekleştirmek suretiyle dönemi net 3.556.819,20 TL karla tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu,
• Envanter defteri,
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim 26
Raporu
mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
DENETİM GÖRÜŞÜ
Boğaziçi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.