ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversitelerde bazı bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen avansların süresi içerisinde mahsup edilmediği tespit edilmiştir. Yönetmelik hükümlerine göre, mutemetlerin harcamalarına ilişkin belgeleri en geç iki ay içinde muhasebe birimine vermesi ve süresinde mahsup edilmeyen avansların ilgili hesaplara aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi, bu konuda uyarılmıştır.

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Verilen Avanslara İlişkin Mahsupların Zamanında Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede bazı bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen avanslara ilişkin mahsup işlemlerinin süresi içerisinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Mali hükümler” başlıklı 14’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; ön ödeme limitlerinin, yılı merkezi yönetim bütçe kanununda iller için belirlenen parasal limitin on katı olduğu, her bir harcama yetkilisi mutemedinin aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri en çok iki ay, açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ise en çok üç ay içerisinde muhasebe birimine vermekle yükümlü olduğu, altıncı fıkrasında; mahsup süresi sonunda kapatılmayan ön ödeme tutarları ile ilgili olarak mahsup süresi içinde gerçekleşen harcamaların kabul edileceği, kalan tutarlar üzerinden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı oranında faiz uygulanarak ilgililerden tahsil edileceği ve özel hesaba yatırılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Muhasebeleştirme işlemleri ve belgeleri” başlıklı 15’inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde; özel hesaptan verilen avanslar ile açılan kredilerin 162 Bütçe Dışı Avanslar Hesabı’na borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedileceği, (d) bendinde; süresinde mahsup edilmeyen avans ve kredi tutarlarının sorumlular adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 162 Bütçe Dışı Avanslar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen avanslarda; her mutemedin aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri en çok iki ay içerisinde muhasebe birimine vermesi ve kalan tutarı iade etmesi gerekmektedir. Süresinde mahsup edilemeyen avansların ise; 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabından, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına aktarılması ve bu avansların, 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca gecikme zammı oranında faiz uygulanmak suretiyle ilgililerden tahsil edilerek özel hesaba yatırılması gerekmektedir.
Denetimlerde, bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen bazı avansların iki aylık süre içerisinde mahsup edilmediği, süre sonunda 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına aktarılmadığı ve bu avanslar için faiz uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulguda yer alan tespite itiraz edilmemiş, bilimsel araştırma projeleri kapsamında verilen avanslara ilişkin mahsup işlemlerinin zamanında yapılması için Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin uyarıldığı ifade edilmiştir.
Bilimsel araştırma projeleri kapsamında mutemetlere verilen avansların süresinde mahsup edilmesi, süresinde mahsup edilemeyen avansların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına aktarılması ve gecikme zammı oranında faiz uygulanarak ilgili mutemetten tahsil edilmesi gerekmektedir.