Bilimsel Araştırma Projeleri Kaynakları ile Alınan Taşınırların Projelerde Kullanılması için Döner Sermayeye Ödeme Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri Kaynakları ile Alınan Taşınırların Projelerde Kullanılması için Döner Sermayeye Ödeme Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kurumun Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kaynakları kullanılarak alınmış olan taşınırların proje bitiminde başka projelerde kullanılması gerekliyken, bu projelerde kullanılması için Döner Sermayeden hizmet alımı yoluyla döner sermayeye ücret ödendiği ve böylece BAP kaynaklarından döner sermayeye kaynak aktarımı yapıldığı tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinde bilimsel araştırma projeleri ile ilgili satın alınan taşınır mallarla ilgili Taşınır Mal Yönetmeliği uygulanacağı ifade edilmiştir.
Bu Yönetmelik uyarınca; satın alınan taşınır mallar kurum envanterine alınacak ve proje yürütücüsü ya da belirleyeceği kişiye taşınır teslim belgesi ile teslim edilecektir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5’inci maddesi de kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin sorumluluğunu açıklamaktadır.
Bursa Uludağ Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin 17’inci maddesinde ise;
“(5) Test ve analiz gibi hizmet alımı harcamalarının mümkün olduğunca kurum içerisinden yapılması esastır.
Üniversite dışından karşılanması öngörülen hizmet alımları için Yürütücü tarafından gerekçe sunulmalıdır.” denilmektedir.
Yönerge uyarınca daha önceki yıllarda BAP kaynakları kullanılarak çeşitli projelerle temin edilen test ya da analiz cihazları ve benzeri taşınır malların 2023 yılı içerisinde yine aynı üniversitenin bilimsel projelerinde kullanılırken, döner sermayeye ödeme yapıldığı görülmüştür.
Örneğin 2023 yılı içerisinde FGA 2022-911 numaralı ve FLO 2023-2452 numaralı Bilimsel Araştırma Projelerinde kullanılmış olan FITR cihazı ve Temas Yüzey Açısı Ölçüm Cihazı, daha önceki yıllarda tamamlanmış olan Bilimsel Araştırma Projeleri ile alınan cihazlardır ve bu cihazların proje yürütücüleri tarafından kullanılması karşılığında döner sermayeye kaynak aktarıldığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında özetle ilgili yönerge maddesinin kaldırılacağını ve Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Esasları & Bilgilendirme Kılavuzu’na bulguda tavsiye edilen hususlar açısından değişiklikler yapıldığını beyan etmiştir.
Kamu idaresi ayrıca bulguda yapıldığı belirtilen ödemenin, daha önceki yıllarda tamamlanmış olan Bilimsel Araştırma Projeleri ile alınan cihazların proje yürütücüleri tarafından kullanılması karşılığında bir ödeme olmayıp nitelikli cihazı kullanmak için gerekli bilgi birikimine sahip ve cihaz eğitimini almış kamu görevlileri tarafından, ilgili proje yürütücüsüne cihazdan elde edilen verilerin sonuçları ile birlikte analiz edilmesinin karşılığındaki bir hizmet alımı ödemesidir. Buradan elde edilen döner sermaye gelirleri bahse konu nitelikli cihazların sarf, bakım-onarım vb. giderleri için kullanılmakta olduğunu ifade etmiştir. Buna bağlı olarak kamu görevlileri Taşınır Mal Yönetmeliğinin 5’inci maddesi ile kendilerine yüklenen sorumluluk ve görevleri yerine getirmekte ve proje kaynaklarından olan taşınırların başka BAP projelerinde etkin ve verimli şekilde kullanılması sağlandığı hususu da belirtilmiştir.
Bilimsel Araştırma Projelerine tahsis edilen kaynaklarla alınan taşınırların proje bitiminde ilgili birimlere iadesi ve sonra başka projelerde de amacına uygun kullanılabilmesi, proje kaynaklarından olan taşınırların etkin ve verimli kullanılması için önem arz etmektedir. Bu nedenle ilgili mevzuat değişikliklerinin tamamlanması ve projelerin yürütülmesinde bu hususlara azami özen gösterilmesi gerekmektedir.