Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Tarafından Yürütülmesi Gereken Süreçlerin Fakülteler Tarafından Yürütülmesi (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Tarafından Yürütülmesi Gereken Süreçlerin Fakülteler Tarafından Yürütülmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Akdeniz Üniversitesi bilimsel araştırma projelerine ilişkin bazı iş ve işlemlerin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yürütülmediği tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmekle sorumlu birim olduğu belirtilmiştir.
Üniversite araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası projelere ilişkin süreçlerin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yönetilmesi gerekmektedir. Ancak Üniversite araştırmacılarının görev aldığı TÜBİTAK, AB Projeleri, Kalkınma Ajanslarınca Desteklenen Projelere ilişkin iş ve işlemlerin BAP Koordinasyon Birimi tarafından yönetilmesi gerekirken mevzuata aykırı olarak araştırmacının kadrosunun bağlı olduğu birimlerce yönetildiği belirlenmiştir.
Bu durum proje kapsamında alımı gerçekleştirilecek mal ve malzemelerin alım süreçlerinin proje yürütücüsü araştırmacı tarafından yapılmasına, bazı mal ve malzemelerin BAP Koordinasyon Birimi’nde mevcut olmasına karşın araştırmacılarca tekrar alınmasına neden olmaktadır. Ayrıca projelerin süreçlerinin yürütülmesi görevi mevzuatla bu konuda uzmanlaşmış birim olan BAP Koordinasyon Birimi’ne verilmişken alım süreçleriyle ilgili uzman olmayan araştırmacıların bu süreci yönetmesinin riskli olabileceği değerlendirilmektedir.
Bu nedenlerle Üniversite araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası projelere ilişkin süreçlerin mevzuata uygun olarak BAP Koordinasyon Birimi tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresince, araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası projelere ilişkin süreçlerin mevzuata uygun olarak Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yürütülmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 39
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 42
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 42
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 42
DENETİM GÖRÜŞÜ 43
DENETİM BULGULARI 43
EKLER 59
T.C. Sayıştay Başkanlığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
Üretilen ve Satışı Yapılan Mamullerin Stoklar Hesabına Alınmaması
İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların Yasal Süresi Sona Ermesine Rağmen İlgilisine İade Edilmemesi veya Hazineye Gelir Kaydedilmemesi
Taşınır Ambarlarında Fiilen Kullanılmaz Hale Gelen Malzemelerin Bulunması
Taşınır Ambarlarında Düzenli Fiziki Sayımın Yapılmaması
Tıbbi Sarf Malzemeleri İçin Optimal Stok Seviye Belirlenmemesi
Tıbbi Amaçlar İçin Alınan Saf Alkolün Yapılan Seyreltmeye Uygun Şekilde Ambar Kayıtlarından Düşülmemesi
Fiziki Ambar Denetimlerinde Noksan ve/veya Fazla Tespit Edilmesi
Doğrudan Temin Limitleri Dahilinde Gerçekleştirilen Yapım İşlerinde Muayene Kabul İşlemlerinin Mevzuatın Öngördüğü Biçimde Yapılmaması
Doğrudan Temin Limitleri Dâhilinde Gerçekleştirilen Yapım İşlerinde Yaklaşık Maliyetin Mevzuata Uygun Şekilde Belirlenmemesi
Tek Kaynaktan Temin Edilen Mal ve Hizmetlere İlişkin Piyasa Fiyat Araştırmasının Mevzuata Uygun Yapılmaması
Yerine Getirilmesi Belli Bir Süreyi Gerektiren Doğrudan Temin Alımlarında Sözleşme Düzenlenmemesi
Doğrudan Teminle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolü Yapılmaması
Bir Önceki Yıl Sözleşme Fiyatlarının Yaklaşık Maliyet Hesaplamalarına Dâhil Edilmemesi
Yaklaşık Maliyetin Tespitinde Aşırı Sapma Gösteren Fiyat Bildirimlerinin
Değerlendirmeye Alınması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in değişik 2’inci maddesine göre kurulmuştur. 02.09.1999 tarihli ve 23804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet Alanı” başlıklı 2’nci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
Yükseköğretim Kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından istenilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak, kurslar ve hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve uygulamak,
Her türlü danışmanlık, analiz, sentez, bakım onarım, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu yapmak, deneyle kuramsal raporlar ve bunlarla ilgili görüş ve öneriler sunmak, işletme hesapları ve fizibilite raporları hazırlamak,
Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her çeşit tetkik, tedavi, tahlil, ameliyat, bakım ve benzeri hizmetler yapmak,
Faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere mal ve hizmet üretiminde bulunmak, elde
edilen ürünlerin değerlendirilmesi, tanıtılması ve pazarlamasını yapmak,
olarak belirlenmiştir.
Ayrıca 9 Şubat 2021 tarih ve 31390 sayılı Resmi Gazete’de Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet Alanları” başlıklı 5’inci maddesinde işletmenin, eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutmak ve Üniversitenin esas faaliyetlerini aksatmamak kaydıyla;
Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, danışmanlık ve benzeri hizmetler yapmak, kurslar açmak, seminer, konferans ve sempozyumlar düzenlemek.
Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak.
Üniversite bünyesindeki bütün fakülte, enstitü, yüksekokul, bölüm, merkez ve rektörlüğe bağlı diğer birimlerde, bu birimlerin görev, yetki ve ilgi alanlarına giren bilimsel faaliyetler ile bu birimlerin olağan çalışma düzeni içinde tüm mal ve hizmetleri üretmek.
Üniversite ile ona bağlı birimlerde tahlil, araştırma ve uygulama yapmak ve rapor düzenlemek.
Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı ve yataksız geçici kuruluşları işletmek.
Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım- onarım yapmak ve bunlara ilişkin raporları hazırlamak.
Her türlü basım ve yayım hizmetlerini yerine getirmek.
Açılmış veya açılacak her türlü hizmet amaçlı işletmelerin faaliyetlerini yürütmek ve bu kapsamda yiyecek, içecek, konaklama ve benzeri hizmetler vermek.
faaliyetlerinde bulunacağı belirtilmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 287 idari memur ve 1685 sürekli işçi hizmet vermekte olup; idari memurların ve sürekli işçilerin kadroları İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü ve 7 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerinin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 791.183.807,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 yılı bütçe gideri 790.762.022,90 TL, bütçe geliri ise 856.254.079,93 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 14.209.273,05 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 179.369.647,53 TL’dir.
2021 Yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.079.755.771,87 TL gider toplamı 862.570.066,36 TL olan Döner Sermaye İşletmesi yıl sonu itibariyle dönemi 217.185.705,51 TL net kar ile tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, 01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir Tablosu
• Envanter defteri.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.