|
ÖZET: Bilimsel araştırma projeleri kapsamında gerçekleştirilen doğrudan temin alımlarında, bakım ve onarım gerektiren işler için sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. İnönü Üniversitesi’nin Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nde bu alımlara dair bir düzenleme bulunmamakta; 35. madde, eksik konularda Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik ile genel mevzuat hükümlerine atıfta bulunmaktadır. 2016 yılında yürürlüğe giren bu yönetmeliğin 20. maddesi, belirtilmeyen hususların genel hükümlere tabi olduğunu vurgulamaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (d) bendi uyarınca, belli bir süre gerektiren mal ve hizmet alımlarında sözleşme yapılması zorunludur. Ancak, denetimlerde, ID numaraları belirtilen projelerde bakım ve onarım içeren doğrudan temin alımlarında sözleşme imzalanmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nde de, bu tür alımların sözleşmeye bağlanmasının gerekliliği açık bir şekilde ifade edilmektedir. Sonuç olarak, bakım ve onarım gibi süre gerektiren işler için sözleşme yapılması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, işin kontrolü ve olası hukuki anlaşmazlıkların önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Mevzuatın gereklilikleri doğrultusunda, bu tür alımların sözleşmeye bağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Bilimsel Araştırma Projelerinde, Belli Bir Süreyi Gerektiren Doğrudan Temin Alımları İçin Sözleşme İmzalanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Bilimsel araştırma projeleri kapsamında yapılan doğrudan temin alımlarında; bakım onarım içeren ve belli bir süreyi gerektiren alımlar için sözleşme yapılmadığı anlaşılmıştır.
İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nde alımlar konusunda hüküm bulunmamaktadır. Yönerge’nin 35’nci maddesinde de Yönerge’de hüküm bulunmayan konularda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik ”ile genel mevzuat hükümlerine atıf yapılmıştır.
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” in 20’nci maddesinde de; bu Yönetmelik’te yer almayan hususlar hakkında genel hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca doğrudan temin ile gerçekleştirilen mal ve hizmet alımı işlerinin incelenmesi sonucunda; yapımı ve teslimi belli bir süreyi gerektiren çeşitli bakım onarım işleri için yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı görülmüştür. Şartnamelere bakım ve onarıma ilişkin hükümler konularak garanti süreleri belirlendiği halde; bu hususların kontrolünü sağlayacak sözleşmelere yer verilmemiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3. maddesinde; “ Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması İdarelerin takdirindedir.” denilmiştir. Dolayısıyla Tebliğ düzenlemesi uyarınca bakım onarım ya da proje hazırlanması gibi belli bir süreyi gerektiren işler için yapılacak alımlarda sözleşme düzenlenmesi zorunludur.
Kamu İdaresi tarafından; Kamu İhale Kanunu’nun 22’ nci maddesinin (d) bendi hükmü gereğince yapılan alımların bir defada yapılması ve teslimatlarının da aynı şekilde tek seferde yapılması nedeni ile İdarece sözleşme yapılmadığı belirtilmiştir..Ancak yerinde yapılan denetimde ID numarası; 2287, 2130, 2202, 2094, 767, 2653, 2090 olan Bilimsel Araştırma Projelerinden bakım onarım içerenlere ilişkin doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren bakım ve onarım içeren alımlarda, işin idare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını garanti altına almak gerekmektedir. Kamu kaynaklarının etkin kullanımını ve işin kontrolünü sağlayabilmek, ayrıca ilgili işten doğabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçebilmek açısından mevzuatın zorunlu kıldığı gibi sözleşme imzalanması gerektiği değerlendirilmektedir.