ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite tarafından desteklenen 109 bilimsel araştırma projesinin belirlenen süreler içinde tamamlanmadığını ortaya koymuştur. 26.11.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik” uyarınca, projelerin onaylı çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesi esastır. Ancak, gerektiğinde ek süre ve bütçe talep edilebileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, bilimsel araştırma projelerinin en fazla otuz altı ay içinde tamamlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından yayımlanan 2024 Proje Uygulama Esasları ve Araştırmacı Bilgilendirme Kılavuzu’nda, proje yürütücülerinin rapor yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda projelerin kapatılacağı ve yürütücülerin iki yıl süreyle desteklerden yararlanamayacağı ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bazı projelerin süresinin 2016, 2017 ve 2018 yıllarında sona ermesine rağmen hala sonuçlandırılmadığı belirlenmiştir.

Kamu İdaresi, proje yürütücüleriyle iletişime geçerek sonuç raporlarının sisteme yüklenmesi gerektiğini bildirmiştir. Ancak, nihai değerlendirmede 65 projenin hâlâ sonuçlandırılmadığı tespit edilmiştir. Proje yürütücülerine, 21.05.2025 tarihine kadar sonuç raporlarını yüklemeleri gerektiği, aksi takdirde projelerin kapatılacağı ve desteklerden yararlanamayacakları konusunda yazılı bilgilendirme yapılmıştır. Bu durum, proje süreçlerinde yürütücülerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde gerekli yaptırımların uygulanması gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Bilimsel Araştırma Projelerinin Öngörülen Sürede Tamamlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite tarafından desteklenen 109 bilimsel araştırma projesinin mevzuatta belirtilen süre içerisinde sonuçlandırılmadığı tespit edilmiştir.

26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan”Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik”in “Proje süresi ve bütçesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; projelerin komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine ve bütçe planına uygun olarak yürütülmesinin esas olduğu, ancak, gerekli hallerde proje yürütücüsünün talebi, komisyonun kararı ile projeler için ek süre ve ilave bütçe verilebileceği, tez projeleri hariç, bilimsel araştırma projelerinin ek süreler dâhil en çok otuz altı ay içerisinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından yayımlanan 2024 yılı Proje Uygulama Esasları ve Araştırmacı Bilgilendirme Kılavuzu’nun “Projelerin iptal edilmesi” başlıklı 54’üncü maddesinde ise; proje süreçlerinde yürütücünün rapor yükümlülüklerini yerine getirmemesi, yasal süreler içinde projeyi bitirememesi durumunda proje komisyon kararı ile kapatılacağı ve yürütücünün iki yıl süre ile Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) desteklerinden yararlanmasının engelleneceği düzenlenmiştir. Ancak, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Biriminin verileri incelendiğinde; 109 projenin süresi sona ermesine rağmen sonuçlandırılmadığı ve bu projelerin bazılarının süresinin 2016, 2017 ve 2018 yıllarında sona erdiği anlaşılmıştır.

Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer alan tespitler doğrultusunda projelerini belirlenen süre içerisinde sonuçlandırmayan proje yürütücüleri ile iletişime geçilerek sonuç raporlarını sisteme yüklenmesi gerektiği hususunda bilgilendirme yapıldığını ve bu doğrultuda sisteme sonuç raporlarının yüklenmesinin sağlandığı belirtmiştir. Ancak, bu çerçevede yapılan nihai değerlendirme sonucunda, halen sonuçlandırılmamış 65 adet projenin bulunduğu, ilgili proje yürütücülerine 21.05.2025 tarihinde kadar sonuç raporlarını sisteme yüklemeleri gerektiği aksi takdirde projelerin komisyon kararı ile kapatılacağı ve proje yürütücülerinin 2 yıl süreyle Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi desteklerinden yararlanamayacakları hususunda yazı yazıldığı ifade edilmiştir.

Bu itibarla; proje süreçlerinde yürütücünün rapor yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve yasal süreler içinde projeyi bitirememesi durumunda ilgili yaptırımların uygulanması gerekmektedir.