Bilimsel Araştırma Projelerinin Öngörülen Sürelerde Tamamlanmaması (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projelerinin Öngörülen Sürelerde Tamamlanmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Adıyaman Üniversitesi tarafından desteklenen bilimsel araştırma projelerinin mevzuatta belirtilen zaman içerisinde tamamlanarak sonuçlandırılamadığı tespit edilmiştir.
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik”in “Proje süresi ve bütçesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; projelerin bilimsel araştırma projelerinin kabulü, değerlendirilmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyon tarafından onaylanan çalışma takvimine uygun olarak yürütülmesinin esas olduğu, ancak, gerekli hallerde proje yürütücüsünün talebi, komisyonun kararı ile projeler için ek süre verilebileceği, fakat bilimsel araştırma projelerinin ek süreler dâhil en çok otuz altı ay içerisinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Üniversite tarafından yayımlanan, Adıyaman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nin “Proje Süresi, Ek süre, İlave Destek ve Projenin Dondurulması” başlıklı 14’üncü maddesinde, Yönetmelik hükümlerine benzer ifadelerle, bilimsel araştırma projelerinin, ek süreler dâhil en çok 36 ay içerisinde tamamlanacağı ve proje süresinin en fazla yarısı kadar ek süre ve proje maliyetinin %50’sine kadar ilave bütçe verilebileceği, bu taleplerin de gelişme raporlarında belirtilen ayrıntılı gerekçelere dayandırılması gerektiği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in ”Uygulanacak Yaptırımlar” başlıklı 17’nci maddesinde; süresi içerisinde bitirilmeyen projeler için iki yıl süre ile yeni proje verilemeyeceği ve iptal edilen projelerde ise projede kullanılan ödeneğin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereğince proje yürütücüsünden tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Ancak, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Biriminin verileri incelendiğinde, 2013, 2014, 2016, 2018 ve 2019 yıllarında başlayan ve zamanında bitirilemediği gerekçesiyle bir çok kez ek süre verilmiş olmasına rağmen halen sonuçlandırılamayan, üstelik bu konuda da hiçbir yaptırım uygulanmayan 14 adet projenin olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca, hem proje sonuçlarından yapılacak yayınlarla ulusal ve uluslararası düzeyde bilime katkıda bulunulabilmesi, ulusal ve bölgesel sorunlara proje çalışmalarıyla çözümler üretilebilmesi, üniversite-sanayi işbirliği projelerinin hayata geçirilebilmesi için, hem de üniversite kaynaklarının bu şekilde heba edilmemesi için, mevzuatında öngörülen sürede sonuçlandırılmayarak bitirilmesi imkansız hale getirilen söz konusu 14 projeye ilişkin olarak yaptırımda bulunulması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki süreçte, projelerin öngörülen sürede sonuçlandırılması için gereken hassasiyetin gösterileceği, süresinde tamamlanmayan projeler hakkında, Yüksek Öğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Yönetmeliği ile Adıyaman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi hükümlerine uygun işlem yapılacağı ifade edilmiştir. Anılan yönergeye göre, verilen sürede bitirilmeyen projeler için öncelikle 24 ay ek süre verilmesi, bu sürede de projenin tamamlanmaması halinde Bilimsel Araştırma Komisyonunca projenin sonlandırılarak bedelinin geri ödenmesinin sağlanması gerektiği halde, yapılan denetimde 14 adet projenin süresinde bitirilmediği ve akabinde iki yıl ilave süre verilmesine rağmen çeşitli gerekçelerle on yıla varan süre içinde hiçbir projenin bitirilmediği ve proje bedelinin geri iadesinin istenmediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; bahsi geçen projelerin sonlandırılmamasının ve herhangi bir müeyyidenin uygulanmamasının mevzuata aykırılık oluşturduğu değerlendirilmiştir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 23
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 25
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 26
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 26
DENETİM GÖRÜŞÜ 26
DENETİM BULGULARI 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı
KISALTMALAR
EKAP : Elektronik Kamu Alımları Platformu
UATF : Ulusal Atık Taşıma Formu
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
Doğrudan Temin Kayıt Formunun Doldurulmaması ve Elektronik Kamu Alımları Platformu Üzerinde Kayıt Altına Alınmaması
Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması
Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Üretilen ve Satışı Yapılan Emtiaların Taşınır Kayıtlarına Alınmaması
Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, döner sermaye kapsamına giren faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasına istinaden, 22.11.2007 tarih ve 26708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği” ile kurulmuştur.
Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 4’üncü maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
“a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak; seminer, konferans, sempozyum düzenlemek, kurslar açmak,
Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım ve onarım yapmak, bunlara ilişkin raporlar hazırlamak,
Bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak,
ç) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, her türlü sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı, yataksız kuruluşları işletmek,
Teknik alanlar ile kültür, sanat ve tarım alanlarında araştırma ve uygulamalar yapmak,
Faaliyet alanı ile ilgili her türlü basım ve yayım işleri yapmak,
Üretilen ürünler ile iş ve hizmetleri değerlendirmek, bunları Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmak” olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu, Üniversite Yönetim Kuruludur. Üst yöneticisi Rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. Üniversite Yönetim Kurulu da yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir Rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir) ve bir muhasebe yetkilisi olmak üzere beş kişiden oluşur.
İşletme yönetimi ve teşkilatı, yönetim kurulu (Üniversite Yönetim Kurulu), yürütme kurulu, üst yönetici (Rektör), işletme müdürü ve memurlardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde 17 birim faaliyet göstermektedir.
Kurumun saymanlık hizmetleri, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Defterdarlık Kurumlar Döner Sermaye İl Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.
Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinde; 1 işletme müdürü ve 2 memur görev yapmaktadır.
İşletmenin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 16.926.279,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 bütçe gideri 11.096.595,69 TL, bütçe geliri ise 9.371.177,88 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 10,01 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 6.593.336,49 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 11.521.123,10 TL, gider toplamı 11.713.349,52 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 192.226,42 TL net zararla tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş Veriler Defteri
• Geçici ve Kesin Mizan
• Bilanço
• Gelir Tablosu
• Envanter Defteri
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.