ÖZET: Kurumun bilişim sistemi ve yönetim politikası, belirlenen standartlara uygun bulunmamıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu durum bilgi güvenliğinde ciddi eksikliklere yol açmaktadır. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, üst yöneticiler kaynakların etkin kullanımından ve kötüye kullanımın önlenmesinden sorumludur. Ayrıca, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ve diğer ilgili mevzuatlar, bilişim sistemlerinin nasıl yapılandırılması gerektiğine dair belirli standartlar sunmaktadır.

Denetim sırasında, kurumun bilişim sisteminde yazılı düzenlemelerin ve bir Bilişim Stratejik Planı’nın bulunmadığı, ayrıca risk değerlendirmesi yapacak birimin ve Bilgi Güvenliği Sorumlusu’nun eksik olduğu tespit edilmiştir. Bilgi varlıklarının güvenlik ihtiyaçlarına göre sınıflandırılmaması, görev ayrılığı ilkesine uyulmaması ve kullanıcı şifrelerinin yeterince korunmaması gibi sorunlar da gözlemlenmiştir. Bu durum, siber saldırılar ve diğer tehditler karşısında kurumun savunmasız kalmasına neden olabilir.

Kamu idaresi, denetim bulgularına yanıt vererek gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Ancak, yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi ve bilişim sisteminin standartlara uygun hale getirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu adımlar, bilgi güvenliğinin sağlanması ve kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulması açısından kritik rol oynamaktadır.

BULGU: Bilişim Sistemi ve Yönetim Politikasının Standartlara Uygun Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Kurumun bilişim sistemi ve yönetim politikasının standartlara uygun olmaması nedeniyle bilgi güvenliğinde eksiklikler olduğu tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinden sorumlu olduğu ifade edilmektedir.

26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “3. Kontrol Faaliyetleri Standartları Bölümü-Standart: 12”de, bilişim sisteminin nasıl olacağı konusunda standartlar ve genel şartlar belirlenmiştir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik’te, kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve imhası hakkında hükümler bulunmaktadır.

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da internet ortamında işlenen suçlarla mücadeleye ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir.

Siber Olaylara Müdahale Ekiplerinin Kuruluş, Görev ve Çalışmalarına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’de, kurum bünyesinde kurulması istenen Siber Olaylara Müdahale Ekibinin kuruluş, görev ve çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde, idarenin yapmakla görevli olduğu hizmetleri e-Devlet Kapısı’na entegre edeceği ifade edilmektedir.

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı, bilgi güvenliğine dair risklerin belirlenmesi ve yönetilmesi için kural ve esasları içermektedir. ISO 27002 ise bilgi güvenliği yönetim sistemi kurulumu sırasında izlenebilecek iyi uygulamalar ve öneriler içeren bir bilgi güvenliği standardıdır.

Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesinde idarenin, elektronik ortamda teşekkül eden ve/veya depolanan belgeler için her türlü afet, siber saldırı, yazılım/donanım kaynaklı veya olası diğer tehditlere/risklere karşı gerekli güvenlik önlemlerinin alınması ve olası belge kayıplarının engellenmesi amacıyla felaket kurtarma planlaması yapılması ve yürütülmesi ile yedekleme ünitelerinin tesis edilmesinden sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Bilgi ve iletişim sistemlerinde bulunan güvenlik zafiyetleri, bu sistemlerin hizmet dışı kalmasına veya kötüye kullanılmasına, can/mal kaybına, büyük ölçekli ekonomik zarara, kamu düzeninin bozulmasına veya ulusal güvenliğin ihlaline neden olabilecektir.

Kurumun bilişim sistemi incelendiğinde; idarenin bilişim sistemi, bilgi güvenliği, yedekleme, bilişim personelinin istihdamı ve eğitimi vs. konularında yazılı bir düzenlemenin ve Bilişim Stratejik Planı’nın olmadığı, risk değerlendirilmesi ile görevli bir birimin ve Bilgi Güvenliği Sorumlusu’nun olmadığı, bilişim sistemine yönelik ‘Kurum Risk Listesi’nin düzenlenmesine rağmen eksiklikler bulunması, bilişim sistemi, veriler, yazılımlar, donanım vs. bütün bilgi varlıklarının güvenlik ihtiyacına göre, önem, hassasiyet veya başka açılardan sınıflandırılmadığı, görevler ayrılığı prensibi gereği birleşemeyecek görevlerin yer aldığı bir tablonun hazırlanmadığı, bilişim sistemine yapılan saldırıların, rapor halinde düzenli olarak üst yöneticiye verilmediği, kullanıcı şifrelerinin, şifre dosyalarında kodlanarak korunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yazılı mevzuat gereği, bahsedilen eksiklikler giderilip bilişim sistemi standartlara uygun hale getirilmelidir.