|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından tahsil edilen bina inşaat harcının hesaplamalarında mevzuata uyulmadığı tespit edilmiştir. 2464 Sayılı Kanun’un Ek 1’inci maddesi, belediye sınırları içinde gerçekleştirilen her türlü bina inşaatının harca tabi olduğunu belirtmektedir. Harç matrahının belirlenmesine ilişkin Ek 4’üncü maddede ise, konut inşaatlarında ortak alanların (sığınak, merdiven sahanlığı, ortak garaj vb.) harca dahil edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, bu ortak alanların matrah hesaplamalarına dahil edildiğini göstermektedir.
Denetim sonuçlarına göre, konut ve iş yeri inşaatlarında harç hesaplamalarında konut istisnalarının göz ardı edildiği anlaşılmıştır. Özellikle konut inşaatlarında, yalnızca özel garaj ve depo gibi alanların harcın matrahına dahil edilmesi gerektiği belirtilirken, diğer ortak kullanım alanlarının dikkate alınmadığı görülmüştür. Bu durum, hesaplamaların mevzuata uygun bir şekilde yapılmadığını ortaya koymaktadır. İdare, bina inşaat harçlarının hesaplanmasında ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edeceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, bina inşaat harcının matrahının belirlenmesine yönelik hesaplama süreçlerinin yasal çerçeveye uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Bina İnşaat Harcının Hatalı Hesaplanması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından tahsil edilen bina inşaat harcının, mevzuata uygun hesaplanmadığı görülmüştür.
2464 Sayılı Kanun’un bina inşaat harcının konusunu ve vergiyi doğuran olayı belirleyen Ek 1’inci maddesinde;
“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil), inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6’da yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabidir…”,
Harç’ın matrahının belirlendiği Kanun’un Ek 4’üncü maddesinde ise; “Bina İnşaat Harcının matrahı, her bir konut veya iş yeri biriminin ayrı ayrı inşaat sahasının yüzölçümleridir. Konut inşatlarında inşaat alanının tespitinde, sığınak, merdiven sahanlığı, müşterek garaj, depo, kalorifer ve kapıcı dairesi gibi ortak yerlerden gelen paylar ile kömürlükler hariç tutulur, özel garaj ve özel depo gibi müştemilat dâhil edilir. İşyeri inşaatlarında, inşaat alanına müştemilat ve ortak yerlerden gelen hisselerin tümü dâhildir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinden; konut ve iş yeri inşaatlarının harca tabi olduğu, iş yeri inşaatlarında harcın matrahına müştemilat ve ortak yerlerden gelen hisselerin tümünün dâhil edileceği, konut inşaatlarında ise ortak yerlerden gelen hisselerden yalnızca konut sahibinin kullanımına özgülenmiş olan özel garaj, özel depo gibi alanların harcın matrahına dâhil edileceği, diğer ortak kullanım alanlarının dâhil edilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; konut alanlarında inşaat alanının tespitinde, sığınak, merdiven sahanlığı, müşterek garaj, depo, kalorifer ve kapıcı dairesi gibi ortak yerlerden gelen paylar ile kömürlüklerin hariç tutulmadığı, konut ve iş yeri birlikte olan binalarda konut istisnalarının göz ardı edilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, bina inşaat harçlarının hesaplanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdarenin bina inşaat harcının matrahının tespit edilmesine yönelik hesaplama işlemlerini mevzuatına uygun olarak gerçekleştirmesi gerekmektedir.