|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin yemek hizmeti alımlarının bir kısmının ihalesiz ve parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle yapıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkelere uymakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. Aynı Kanun’un 22. maddesi, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idarelerin belirli bir parasal sınırın altında kalan ihtiyaçlarını ilan ve teminat olmaksızın doğrudan temin yoluyla karşılayabileceğini ifade etmektedir.
Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, ihtiyaçların bu sınırın altında kalacak şekilde parçalara bölünerek temin edilmesinin, Kanun’un temel ilkelerine aykırı olduğunu vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, üniversitenin toplam 1.390.050,00 TL tutarındaki yemek hizmeti alımlarını altı ayrı parça halinde doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu durum, ihale ile temin edilmesi gereken hizmetlerin, yasal sınırların altında kalacak şekilde parçalara bölünerek karşılanmasının, Kanun’un temel ilkelerine açıkça aykırı olduğunu göstermektedir. |
BULGU: Bir Arada İhale Edilmesi Gereken Hizmet Alımlarının Parçalara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin Yöntemiyle Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından 2023 yılı içerisinde yapılan yemek hizmeti alımlarının bir kısmının ihale yapılmaksızın, kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ikeler” başlıklı 5’inci maddesinde özetle; idarelerin, bu Kanun’a göre yapacağı ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un doğrudan temin başlıklı 22’nci maddesinin d fıkrasında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 2023 yılı için 431.810,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçlarına ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.5.1.2. numaralı maddesinde ise “…4734 sayılı Kanunun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir.”
denilmek suretiyle aynı husus tekrar edilerek aynı nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünerek yapılmasının, 4734 Sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede, Üniversite tarafından, toplam tutarı 1.390.050,00 TL olan yemek hizmeti alımlarının 6 parça halinde doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bir defada açık ihale usulü ile gerçekleştirilebilecek alımın parçalara bölünerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği görülmektedir.
Sonuç olarak; ihale ile temin edilmesi gereken ihtiyaçların parasal sınırın altında kalacak şekilde parçalara bölmek suretiyle karşılanması Kanun’un temel ilkelerine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.