|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı kiraya verilen alanların tip ihale dokümanlarında eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, kiracıların yangın, su baskını ve güvenlik gibi durumlara karşı gerekli önlemleri alacağı belirtilse de, bazı dokümanlarda yangın, sabotaj, deprem ve hırsızlık gibi olaylar için sigorta yaptırma zorunluluğu yer almamaktadır. Ayrıca, kiracıların yangın söndürme ekipmanlarını bulundurmasına dair düzenlemelerin eksik olduğu tespit edilmiştir. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik gereği, her işyerinde acil yardım ekipmanlarının bulunması gerektiği belirtilmesine rağmen, bazı ihale dokümanlarında bu husus yer almamaktadır.
Kiralanan alanlarda çalışacak personelin adli sicil belgesi ve sağlık raporları talep edilmesine rağmen, SGK bildirimlerinin istenmediği görülmüştür. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde, çalışanların SGK bildirimleri ve prim ödemelerini gösteren belgelerin ibrazının zorunlu hale getirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, üniversitelerin ticari işletme olmadığı ve öğrenci odaklı bir yapı taşıdığı göz önünde bulundurularak, gıda satış alanlarının ihale dokümanlarında, öğrencilere sunulacak temel besin ürünlerinin satış fiyatlarına üst sınır getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu düzenlemeler, yükseköğretimde fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla önem arz etmektedir. |
BULGU: Bir Kısım Kiraya Verilen Alanların Tip İhale Dokümanlarında Eksikliklerin Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Bazı kiralanan alanlara ait tip idari şartname, teknik şartname ve sözleşme hükümlerinin incelenmesinde dokümanlarda bir takım eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir.
Kiralanan alanların ihale dokümanlarında kiracının yangın, su basması, güvenlik vb gibi olaylara karşı gerekli tedbirleri alacağı ve sorumluluğun tamamen kiracıya ait olduğu belirtilmekle beraber bazı ihale dokümanlarında kiracının yangın, sabotaj, deprem, hırsızlık vb gibi hususlar için sigorta yaptırmasını zorunlu kılan bir hüküm öngörülmemiştir. Ayrıca bazı dokümanlarda kiralanan dükkân ve kafelerde kiracının yangın söndürme tüpleri ile diğer yangın söndürme ekipmanlarını hazır ve faal şekilde bulundurması gerektiğine ilişkin düzenleme öngörülmemiştir.
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik’in 60’ıncı maddesi gereğince her işyerinde acil yardım ekipmanlarının bulundurulması gereklidir. İşyeri olarak kiraya verilen bazı alanların ihale dokümanlarında bu düzenlemenin kayıt altına alınmadığı belirlenmiştir. Buna göre işyeri olarak kiraya verilen tüm alanların ihale şartnamelerinde ‘acil yardım çantasının bulundurulması gerektiğine’ ilişkin bir hükmün yer alması gerekmektedir.
Ayrıca ihale dokümanlarında belirtilen kurum denetiminin hangi birimlerden, hangi meslekten, kaç kişiden oluşturulacak bir denetim komisyonu marifetiyle yürütüleceği, mutat kurum denetiminin hangi sıklıkla yapılacağı, denetimlerde aranacak belgeler ile denetim ilke ve esaslarının nelerden ibaret olduğu ve mutat denetim dışında habersiz denetimlerin olup olmayacağı hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.
Kiralanan alanlarda kiracı tarafından çalıştırılacak personelin adli sicil belgesinin ve sağlık raporlarının istendiği, ancak çalışanların SGK bildirimlerinin istenmediği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun gereği olarak kayıt dışılıkla mücadele ve sigortalı yasal işçi çalıştırılmasının temini için tip ihale dokümanlarına kiralanan alanlarda çalışanların SGK bildirimleri ile prim ödemelerini gösteren belgelerin ibrazının zorunlu olduğuna yönelik düzenleme yapılması uygun olacaktır.
Öte yandan Üniversite yönetimince 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 4’üncü maddesi gereğince ‘yükseköğretimde imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınması’ gerekmektedir. Bu çerçevede üniversitelerin ticari işletme olmadığı, öğrencilerin eğitim ve öğrenimini önceleyen kurumlar olduğu muhakkaktır. Bu meyanda kiralanacak kafe, kantin ve lokanta gibi gıda satışının yapıldığı alanların ihale dokümanlarına, bu alanlarda kiracı tarafından öğrenciye satılacak çay, simit, poğaça, tost, döner, su, ayran gibi seçilecek en az beş adet temel besin ürününün satış bedeline üst sınır getirilerek ‘kurumca işletilen kantinlerdeki satış bedelini geçemeyeceğine’ ilişkin düzenleme yapılmasının adı geçen madde hükmüne uygun düşeceği değerlendirilmektedir.