BULGU: Bir Kısım Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin 2023 yılı mali tablolarının incelenmesinde; bir kısım maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’in 202 ve 203’üncü maddesinde; 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde açıklanmıştır.
Uygulamada; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı olup aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen toplam 274.854.900,67 TL tutarındaki maddi duran varlık için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 7: Amortisman Ayrılmayan Maddi Duran Varlıklar Tablosu
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri |
| 251.01.06.01 | Köprüler | 93.031,00 | 0,00 |
| 251.01.07.00 | Yollar | 3.385,25 | 0,00 |
| 252.01.01.01.01 | Hizmet Binaları | 73.600.957,71 | 0,00 |
| 252.01.01.01.99 | Diğer | 4.898.158,70 | 0,00 |
| 252.01.01.02.02 | İlköğretim Okulları | 65.164.420,26 | 0,00 |
| 252.01.01.02.03 | Orta Öğretim Okulları | 10.378.046,50 | 0,00 |
| 252.01.01.02.99 | Diğer | 39.667.092,39 | 0,00 |
| 252.01.01.04.01 | Yurt ve Pansiyonlar | 4.762.590,00 | 0,00 |
| 252.01.01.04.10 | Müzeler, Sanat Galerileri | 220.000,00 | 0,00 |
| 252.01.01.04.13 | Düğün, Tören ve Konferans Salonları | 235.500,00 | 0,00 |
| 252.01.01.05.01 | Spor Sahaları | 553.212,00 | 0,00 |
| 252.01.01.05.02 | Spor Salonları | 3.754.297,00 | 0,00 |
| 252.01.01.07.01 | Kamu Konutları | 3.228.460,50 | 0,00 |
| 252.01.01.09.05 | Dükkan ve İşyeri | 649.880,00 | 0,00 |
| 252.01.01.10.01 | Hangarlar, Antrepolar, Silolar ve Depolar | 18.364,04 | 0,00 |
| 253.02.01 | Tarım ve Ormancılık Makineleri | 1.650,00 | 0,00 |
| 253.02.03 | Atölye Makineleri ve Aletleri | 647.120,57 | 0,00 |
| 253.02.04 | İş Makineleri ve Aletleri | 37.969.710,60 | 0,00 |
| 253.02.05 | Güç Elektroniği ve Basınçlı Makineler ile Aletleri | 567.757,49 | 0,00 |
| 253.03.01 | Yıkama, Temizleme ve Ütüleme Cihaz ve Araçları | 126.480,85 | 0,00 |
| 253.03.02 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri | 87.303,42 | 0,00 |
| 253.03.04 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri | 40.022,30 | 0,00 |
| 253.03.06 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazları ve Aletleri | 210.998,27 | 0,00 |
| 253.03.08 | Spor Amaçlı Kullanılan Cihaz ve Aletler | 3.894,00 | 0,00 |
| 254.01.01 | Otomobiller | 1.079.580,68 | 0,00 |
| 254.01.02 | Yolcu Taşıma Araçları | 237.946,40 | 0,00 |
| 254.01.03 | Yük Taşıma Araçları | 16.078.826,02 | 0,00 |
| 254.01.04 | Arazi Taşıtları | 1.723.771,15 | 0,00 |
| 254.01.05 | Özel Amaçlı Taşıtlar | 5.308.277,30 | 0,00 |
| 254.03.02 | Motorsuz Hava Taşıtları | 105.538,21 | 0,00 |
| 255.01.01 | Döşeme Demirbaşlan | 124.197,82 | 0,00 |
| 255.01.02 | Temsil ve Tören Demirbaşlan | 6.218,68 | 0,00 |
| 255.01.04 | Seyahat, Muhafaza ve Taşıma Amaçlı Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar | 9.399,90 | 0,00 |
| 255.01.05 | Hastanede Kullanılan Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar | 10.570,00 | 0,00 |
| 255.02.01 | Bilgisayarlar ve Sunucular | 1.123.751,64 | 0,00 |
| 255.02.02 | Bilgisayar Çevre Birimleri | 188.445,64 | 0,00 |
| 255.02.03 | Teksir ve Çoğaltma Makineleri | 196.703,45 | 0,00 |
| 255.02.04 | Haberleşme Cihazları | 49.994,40 | 0,00 |
| 255.02.05 | Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları | 321.287,99 | 0,00 |
| 255.02.06 | Aydınlatma Cihazları | 611,00 | 0,00 |
| 255.02.99 | Diğer Büro Makineleri ve Aletleri | 78.399,86 | 0,00 |
| 255.03.01 | Büro Mobilyaları | 872.663,58 | 0,00 |
| 255.03.02 | Misafirhane, Konaklama ve Barınma Amaçlı Mobilyalar | 188.664,52 | 0,00 |
| 255.03.03 | Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları | 24.825,51 | 0,00 |
| 255.04.01 | Yemek Hazırlama Ekipmanları | 7.274,60 | 0,00 |
| 255.07.02 | Basılı Yayınlar | 1.620,11 | 0,00 |
| 255.08.01 | Eğitim Mobilyaları ve Donanımları | 30.619,04 | 0,00 |
| 255.08.02 | Öğrenmeyi Kolaylaştırıcı Ekipmanlar | 1.003,00 | 0,00 |
| 255.09.02 | Salon Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 147.000,00 | 0,00 |
| 255.10.02 | Kontrol ve Güvenlik Sistemleri | 20.340,00 | 0,00 |
| 255.11.02 | Duvarda Sergilenen Süs Eşyaları | 375,00 | 0,00 |
| 255.12.01 | Yemek, Servis ve Çatal-Bıçak Takımları | 9.687,72 | 0,00 |
| 255.99.02 | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 24.974,60 | 0,00 |
| Toplam | 274.854.900,67 | 0,00 |
Kamu idaresi cevabında, muhasebe işlemlerinin İçişleri Bakanlığının kurmuş olduğu e- içişleri sistemi üzerinden yerine getirildiği, bu sistemde amortisman uygulamasının bulunmadığı, Bakanlık tarafından amortisman modülünün sisteme eklenmesi çalışmalarının devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak bir kısım maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması sonucu Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Bilançoda hataya neden olunmuştur.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin mali tablolarında bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, yıpranmaya maruz kalan varlıklar için amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak, 274.854.900,67 TL tutarındaki maddi duran varlık için amortisman ayrılmadığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, muhasebe işlemlerinin e-içişleri sistemi üzerinden yapıldığını ve bu sistemde amortisman uygulamasının bulunmadığını belirtmiştir. Bu durum, faaliyet sonuçları ve bilançoda hatalara yol açmıştır. |