ÖZET: Bir yıldan uzun süreli depozito ve teminatların izlenmesi için 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 27 Mayıs 2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257. ve 320. maddeleri, bu hesapların hangi durumlarda kullanılacağını açıkça belirtmektedir. Buna göre, bir yıldan kısa vadede tahsil edilen depozitoların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, bir yıldan uzun vadede iade edilecek olanların ise 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, bir yıldan uzun süreli depozito ve teminatların 430 Hesabında kayıtlı olmadığı ve bu durumun bilançoda 330 Hesabının fazla görünmesine neden olduğu belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek, bir yılı geçen depozitoların tespit edilip 330 Hesabından 430 Hesabına aktarılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesi doğrultusunda düzenlenmesi ve hesapların amacına uygun bir şekilde kullanılması önem arz etmektedir. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğunu ve şeffaflığını artıracaktır.

BULGU: Bir Yıldan Uzun Süreli Alınan Depozito ve Teminatlar İçin İlgili Hesabın Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatlar için 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.

27.05.2016 tarihli ve Mükerrer 29724 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 257’nci maddesinde bu hesabın, mevzuatları gereği belirli olmayan bir vadeyle, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 320’nci maddesinde ise, bu hesabın mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmî Gazete‘de yayınlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince, belirli olmayan bir vadeyle, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, bir yıldan uzun vadede iade edilmek üzere nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların ise 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatlar için 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Alınan depozito ve teminatların vadesinin dikkate alınmaması sonucu bilançoda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının fazla görünmesine, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının ise hiç görünmemesine neden olunmuştur.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve bir yılı geçen depozitoların tespit edilerek 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabından 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alınarak takibinin yapılacakğını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından alınan depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesi doğrultusunda yapılması ve dönem ayırıcı hesapların amacına yönelik bir şekilde kullanılması gerekmektedir.