|
ÖZET: Bir yıldan uzun süreli depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılan incelemede, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2006 tarihli Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, 330 No.lu hesabın bir yıl içinde iade edilecek depozitolar için, 430 No.lu hesabın ise bir yıldan uzun süre içinde iade edilecek depozitolar için kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, ilgili kurumun bu mevzuata uygun hareket etmediği ve bir yıldan uzun süreli depozito ve teminatların 330 No.lu hesapta muhasebeleştirildiği ortaya çıkmıştır.
Bu durum, bilançoda 435.733,26 TL fazla bir tutarın yer almasına yol açmıştır. Kamu idaresi, bu bulgularla ilgili gerekli işlemleri gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. Ancak, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltme etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, kamu idarelerinin nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatları, vade sürelerine göre doğru bir şekilde muhasebe kayıtlarına alması gerekmektedir. |
BULGU: Bir Yıldan Uzun Süreli Alınan Depozito ve Teminatlar İçin İlgili Hesabın Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
Kurum tarafından nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatlar için 430 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin; “330 Alınan depozito ve teminatlar hesabı”nın niteliğini düzenleyen 257’nci maddesinde bu hesabın; mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların izlenmesi için kullanılacağı, “430 Alınan depozito ve teminatlar hesabı”nın niteliğini düzenleyen 330’uncu maddesinde ise, bu hesabın mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tanımlanan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibariyle raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan; bir yıl içerisinde iade edilecek olanların 330 No.lu hesapta, bir yıldan uzun bir süre içerisinde iade edilecek olanların ise 430 No.lu hesapta muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede Kurum tarafından, dönemsellik ilkesine uygun olmayacak şekilde nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun süre içerisinde iade edilecek olan depozito ve teminatların da 330 No.lu hesapta muhasebeleştirildiği tespit edilmiş olup söz konusu hesabın bilançoda 435.733,26 TL fazla tutarla yer almasına neden olunmuştur.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, nakden ve mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların bir yıldan uzun veya kısa vadeli ayrımı yapılarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.