|
ÖZET: Bir yıldan uzun süreli alınan depozito ve teminatların izlenmesi için ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi Kamu İdaresi tarafından tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilmesi gereken depozito ve teminatların 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür hesapların nasıl yönetilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Buna göre, kısa vadeli depozitolar 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, uzun vadeli olanlar ise 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmelidir.
Yapılan incelemeler sonucunda, depozito ve teminatların vade sürelerinin dikkate alınmaması nedeniyle bilançoda 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın fazla, 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın ise hiç görünmediği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu durumla ilgili gerekli düzeltmelerin yapıldığını belirtmiştir. Ancak, 2025 yılında gerçekleştirilen kayıtların, 2024 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltme etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, kamu idarelerinin muhasebe kayıtlarını dönemsellik ilkesi doğrultusunda düzenlemeleri ve dönem ayırıcı hesapları amacına uygun şekilde kullanmaları önem arz etmektedir. |
BULGU: Bir Yıldan Uzun Süreli Alınan Depozito ve Teminatlar İçin İlgili Hesabın Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatlar için 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 257’nci maddesinde bu hesabın, mevzuatları gereği belirli olmayan bir vadeyle, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 320’nci maddesinde ise, bu hesabın mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, belirli bir vadesi olmayan, vadesiz veya bir yıldan kısa vadeli olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, bir yıldan uzun vadeli olarak iade edilmek üzere tahsil edilenlerin ise 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, alınan depozito ve teminatların vadesinin dikkate alınmaması nedeniyle bilançoda 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın fazla, 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın ise hiç görünmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, hesap ile ilgili gerekli düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından alınan depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesi doğrultusunda yapılmasının ve dönem ayırıcı hesapların amacına yönelik bir şekilde kullanılması gerekmektedir.