ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından bir yıldan uzun süreli iade edilmesi beklenen depozito ve teminatlar için 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın, belirli bir vade olmaksızın veya bir yıldan kısa vadede tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, bir yıldan uzun vadede iade edilmesi gereken depozito ve teminatların 430 Hesabı’nda yer alması gerektiği halde, bu hesap kullanılmamış ve tüm işlemler 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na kaydedilmiştir.

Bu durum, Bilançoda 330 Hesabı’nın fazla görünmesine ve 430 Hesabı’nın hiç görünmemesine yol açmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen dönemsellik ilkesi gereğince, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlaması ve bu süreçte hesapların amacına uygun şekilde kullanılması önemlidir. Dolayısıyla, alınan depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarında vade sürelerinin dikkate alınması, doğru bir finansal raporlama için gereklidir.

BULGU: Bir Yıldan Uzun Süreli Alınan Depozito ve Teminatlar İçin İlgili Hesabın Kullanılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatlar için 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 257’nci maddesinde bu hesabın, mevzuatları gereği belirli olmayan bir vadeyle, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 320’nci maddesinde ise, bu hesabın mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince, belirli olmayan bir vadeyle, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, bir yıldan uzun vadede iade edilmek üzere nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların ise 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; bir yıldan uzun vadede iade edilmek üzere nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlar bulunmasına rağmen 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın kullanılmadığı, söz konusu depozito ve teminatların tamamının 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
Alınan depozito ve teminatların vadesinin dikkate alınmaması, Bilançoda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın fazla görünmesine, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın ise hiç görünmemesine neden olmuştur.
Kamu İdaresince alınan depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarında, dönemsellik ilkesinin dikkate alınarak dönem ayırıcı hesapların amacına uygun kullanılmasının sağlanması gerekmektedir.