ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, aynı kampüs ve yemekhaneyi paylaşan iki ayrı idarenin ortak ihtiyaçları için ihale yapılmadığını ortaya koymuştur. Sakarya Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, yemek hizmetleri için ayrı ayrı alım yapmış, bu durumun Kamu İhale Kanunu’nun Ek 7. maddesi ile çeliştiği tespit edilmiştir. İki üniversitenin ihtiyaçlarının birleştirilerek tek bir ihale ile karşılanması, maliyetlerin düşürülmesi açısından daha avantajlı olabilirdi.

Raporda, Sakarya Üniversitesi’nin 2.000.000 öğün için ihale gerçekleştirdiği, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin ise 600.000 öğün için doğrudan temin yoluyla aynı firmayla sözleşme imzaladığı belirtilmiştir. İki üniversitenin ihtiyaçlarının ortak bir ihale ile birleştirilmesi halinde, toplamda 2.600.000 öğün için daha uygun fiyatlarla alım yapılabileceği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ifade ederek, gelecekteki ihale süreçlerinin Sakarya Üniversitesi ile birlikte yürütülmesi için gerekli adımları atma kararı almıştır.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Ek 7. maddesi ve Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesi doğrultusunda, aynı yemekhaneyi kullanan idarelerin ihtiyaçlarının ortak bir ihale ile karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Birden Fazla İdarenin Ortak İhtiyaçları İçin İhale Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Aynı kampüs ve aynı yemekhaneyi kullanan iki ayrı idarenin ortak ihale yaparak ihtiyaçlarını karşılaması mümkün iken ortak ihaleye çıkılmadığı, ihtiyacın doğrudan temin ile karşılandığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Ek 7’nci maddesi gereğince birden fazla idarenin ortak ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik mal ve hizmet alımları ile bakım ve onarım işlerine ilişkin ihtiyaçların tek bir ihale açılarak karşılanması mümkündür. Bu kapsamdaki işler için idareler, düzenlenecek bir protokol ile kendi aralarından bir idareyi, kesin teminatın alınması ve sözleşmenin imzalanması hariç olmak üzere diğer ihale işlemlerini bu idareler adına gerçekleştirmek üzere görevlendirir. Protokole taraf olan her bir idare ile ihalenin üzerine bırakılmasına karar verilen istekli/istekliler arasında ayrı ayrı sözleşme imzalanır.
Bununla beraber 30.06.2021 tarih ve 31527 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu, 2021/14 sayılı Genelge’nin “Genel İlkeler” başlıklı bölümünde de kamu kurum ve kuruluşları, yapacakları alımlarda ölçek ekonomisinden yararlanarak ihtiyaçların daha düşük maliyetlerle karşılanması amacıyla ortak alım yoluyla mal ve hizmet tedarikinin yaygınlaştırılması için azami gayret göstermeleri gerektiği vurgulanmıştır.
Sakarya Üniversitesi ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi aynı kampüs içinde olup aynı yemekhaneyi kullandığı, Sakarya Üniversitesinin toplam 2.000.000 öğün için ihaleye çıkarak sözleşme imzaladığı, yemeğin üretildiği ve sunulduğu yemekhanenin tek olması nedeniyle Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesinin toplam 600.000 öğün için doğrudan temin (22/b) ile aynı firmadan aynı fiyatla sözleşme imzaladığı tespit edilmiştir. Oysa iki üniversitenin ihtiyacı birleştirilerek 2.600.000 öğün için ortak ihaleye çıkılması durumunda, ihale miktarı artacağından, daha uygun bedelle alım yapılması mümkün olabilecektir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, yeni dönemde yapılacak olan ihale sürecinin, Sakarya Üniversitesi ile birlikte yapılması için gerekli işlemlere başlanılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un Ek 7’nci maddesi ve Tasarruf Genelgesi hükümleri kapsamında aynı yemekhanenin kullanılması zorunluluğu da göz önünde bulundurularak ihtiyaçların birleştirilerek ortak ihaleye çıkılması gerektiği değerlendirilmektedir.