|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirdiği yapım işlerinde ihale dokümanlarının eksik hazırlandığı tespit edilmiştir. İhale dokümanları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda tanımlanan idari ve teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve diğer gerekli belgeleri içermelidir. Ancak, yapılan incelemelerde birim fiyat tarifleri ve mahal listelerinin ihale dokümanlarında yer almadığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, ihale süreçlerinde birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu belgeler, yaklaşık maliyetin belirlenmesi, isteklilerin tekliflerini doğru bir şekilde oluşturabilmesi ve sözleşme sürecinde ortaya çıkabilecek ihtilafların önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Ayrıca, ihale dokümanlarında belgelerin uyumlu bir şekilde düzenlenmesi, olası anlaşmazlıkların çözümünde de önem taşımaktadır. Yapılan denetimlerde, Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen Yol ve Kaldırım Yapım İşi, Asfalt Kaplama ve Yama Yapım İşi ile Duvar ve Merdiven Yapılması işlerinde birim fiyat sözleşmelerinin imzalanmasına rağmen gerekli belgelerin eksik olduğu belirlenmiştir. Bu durum, ihale dokümanlarının mevzuata uygun olarak tam olarak hazırlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Birim Fiyat Teklif Alınmak Suretiyle İhale Edilen Yapım İşi İhalelerinde İhale Dokümanının Eksik Oluşturulması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin birim fiyat teklif almak suretiyle ihalesini gerçekleştirdiği yapım işlerinde birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin oluşturulmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ihale dokümanı, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler olarak tanımlanmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme Türleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (c) bendinde, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen işler soncunda; yapım işlerinde, ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme düzenleneceği belirtilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanmasına Esas Miktarların Tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin (c) bendinde, ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanacağı; (d) bendinde ise, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idarelerin iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dâhil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlayacağı hususları düzenlenmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşyerinin Yükleniciye Teslimi” başlıklı 6’ncı maddesinde, sözleşmenin imzalanmasından sonra, sözleşmede yazılı süre içinde işe başlanabilmesi için işyeri, ihaleye esas proje ve mahal listesine göre; eksen kazıkları, someler, röperler ve benzerleri, proje sahası, güzergah, zemin veya buna benzer yerler üzerinde kontrol edilerek, İdare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin de bulunduğu komisyon tarafından yükleniciye teslim edileceği belirtilmiştir.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmenin Ekleri” başlıklı 8’inci maddesinin 10 numaralı dipnotunda, ihale dokümanını oluşturan belgelerin öncelik sıralamasına göre düzenleneceği belirtilmiş olup söz konusu sıralama;
Yapım İşleri Genel Şartnamesi
İdari Şartname,
Sözleşme Tasarısı,
Birim Fiyat Tarifleri ve cetveli,
Mahal Listesi,
Şeklinde oluşturulmuştur.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin ihale konusu yapım işi için düzenlenen ihale dokümanında yer alması gerekmektedir. Nitekim birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin hazırlanması, yaklaşık maliyetin belirlenmesi, isteklilerin tekliflerini sağlıklı biçimde oluşturabilmeleri, birim fiyata dahil olan unsurların sözleşmenin uygulanması aşamasında ihtilaflara neden olmasının engellenmesi ve sözleşmede yazılı süre içinde işe başlanabilmesi açısından önem arz etmektedir. Aynı zamanda, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında uyumun dikkate alınması, ortaya çıkabilecek ihtilaflarda öncelik sıralamasına dayanılarak ihtilafa sebebiyet veren hususlar hakkında yorum yapılabilmesi açısından da birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin ihale dokümanında yer alması gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, Kamu İdaresi tarafından ihalesi gerçekleştirilen Yol ve Kaldırım Yapım İşi, Asfalt Kaplama ve Yama Yapım İşi ile Duvar ve Merdiven Yapılması işlerinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılması ve birim fiyat sözleşme imzalanmasına rağmen birim fiyat tarifleri ile mahal listelerinin ihale dokümanında yer almadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin ihalesini gerçekleştirdiği işlerde ihale dokümanının, mevzuatta belirtildiği şekilde eksiksiz biçimde oluşturulması gerekmektedir.