Birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutarın belirtilmemesi aritmetik hata olarak değerlendirilebilir mi (KİK)

Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2021/407926 ihale kayıt numaralı “İçmesuyu Hattı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Edhem Özyolcu itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1754 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Edhem Özyolcu tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 11.11.2021 tarihli E:2021/1858, K:2021/2286 sayılı kararında “Uyuşmazlıkta, davacı tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde, 5 sıra nolu “Q110/10 Atü Şebeke Hattı Döşenmesi (Kazıdan Çıkan Malzeme İle)” iş kaleminin “Teklif edilen birim fiyat” hanesinin 60,00 TL olarak doldurulduğu, ayrıca birim miktarının ise 493 olarak yazıldığı, ancak iş kaleminin toplam tutarı hanesinde herhangi bir tutara yer verilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 37. maddesine göre, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı açık olup, birim fiyat teklif cetvelindeki farklılığın aritmetik hata kapsamında olup olmadığının somut uyuşmazlık bakımından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Aritmetik hata, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen miktarlar ile isteklilerce teklif edilen birim fiyatın çarpımı ve daha sonra her bir iş kalemi bakımından bu çarpımlarla oluşan sayıların toplamı sonucu ortaya çıkan aritmetik yanlışlıklardır. Yani, isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde yaptıkları çarpım ve toplam hataları aritmetik hata olarak nitelendirilmektedir. Bu kapsamda, isteklilerce yapılan her aritmetik hata bir maddî hata olmakla birlikte, her maddî hata bir aritmetik hata değildir.

Davalı idarece, davacı tarafça sunulan birim fiyat teklif cetveline yönelik yapılan değerlendirmede; 82 adet iş kaleminin yer aldığı birim fiyat teklif cetvelinin, 81 adet iş kalemine teklif verildiği ve 81 iş kalemine verilen toplam tutarın 760.406 TL olduğunun tespit edildiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutarın 789.986 TL olarak belirtildiği, bu sebeple aritmetik hata yapıldığı belirtilmiş ise de; davacı tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde 5 sıra nolu “Q110/10 Atü Şebeke Hattı Döşenmesi ( Kazıdan Çıkan Malzeme İle)” kalemine ilişkin olarak miktar ve birim fiyatının yazıldığı, ancak miktar ile birim fiyatının çarpımı sonucunda bulunan tutarın ise birim fiyat teklif cetvelinde yazılı olmadığı, davacı tarafından birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutar hesaplanırken 5 sıra no’lu kalemde herhangi bir tutar yazılmamış olsa da miktar ile birim fiyatının çarpımı sonucunda bulunan tutar (29.580-TL) göz önünde bulundurulmak suretiyle bir hesaplama yapılması halinde toplam 789.986-TL tutara ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, toplam tutara ilişkin belirtilen 789.986-TL ile 5 sıra no’lu kaleme ilişkin miktar ile birim fiyatı çarpımı sonucunda bulunan tutar arasındaki tenasüp dikkate alındığında esasen davacının iradesinin 5 sıra no’lu kaleme ilişkin teklifte bulunmaya yönelik olduğunun başkaca bir araştırmaya gerek kalmaksızın teklif cetvelinden anlaşılabileceği gibi davacının miktar ile birim fiyatını yazdıktan sonra anılan kaleme ilişkin olarak teklifte bulunmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dolayısıyla davacı tarafından söz konusu kaleme ait tutarın miktar ile birim fiyatı yazıldıktan sonra tutarın yazılmaması durumunun (toplam tutar ile olan tenasüp de dikkate alındığında) teklifte bulunmadığı anlamına gelmeyeceği, bu halde her bir kaleme ilişkin tutarın toplanmak suretiyle ulaşılan toplam tutarda herhangi bir aritmetik hata yapıldığından söz edilmeyeceği anlaşıldığından, davacının 5 no’lu teklif cetveline ilişkin teklifte bulunmadığı ve aritmetik hata yapıldığından bahisle değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik olarak tesis edilen dava konusu kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1754 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.