|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ihale ettiği asfalt serimi, sıkıştırılması ve yama hizmetleri kapsamında yapılan hakediş incelemelerinde, taşıma işlemlerinde karayolları mevzuatında belirtilen azami ağırlıkların dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili maddeleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na araçların ağırlık ve boyut kontrollerini yapma yetkisi tanımaktadır. Ayrıca, aşırı yükleme durumunda uygulanacak idari para cezaları da belirlenmiştir.
İncelemeler sonucunda, 2024 yılında gerçekleştirilen asfalt hizmet alımında kullanılan nakliye araçlarının ruhsatlarındaki azami taşıma ağırlıklarının aşıldığı tespit edilmiştir. Yapılan 791 nakliye seferinden 787’sinin, mevzuatta belirtilen azami ağırlık sınırlarını aştığı belirlenmiştir. Bu durum, hem trafik güvenliğini tehlikeye atmakta hem de karayolu yapılarında zarara yol açma riski taşımaktadır. Kamu idaresi, bu konudaki uyarıları dikkate alarak, uygulamada gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Trafik güvenliğinin sağlanması ve karayolu altyapısının korunması amacıyla belirlenen azami ağırlık sınırlarına uyulması büyük önem arz etmektedir. |
BULGU: Birim Fiyatlar Oluşturulurken Taşınabilecek Azami Ağırlıkların Dikkate Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihale edilen Cadde ve Sokaklarda Kullanılmak Üzere Asfalt Serimi, Sıkıştırılması ve Asfalt Yama Yapılması Hizmet Alım İşine ait hakediş incelemelerinde, karayolları mevzuatının izin verdiği azami ağırlıkların aşılması suretiyle taşıma yapıldığı tespit edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 8’inci maddesinde; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının araçların ağırlık ve boyut kontrollerini yapma veya yaptırma ve denetleme, aykırı görülen hususlarla ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenleme görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Mezkûr Kanunun “Araçların Yüklenmesi” başlıklı 65’inci maddesinde; azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması halinde aşılan orana göre artan kademede idari para cezası uygulanacağı ve araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usullerin, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleranslarının Ulaştırma Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
2918 sayılı Kanunun 8’inci ve 65’inci maddelerine dayanılarak çıkarılan Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik’in “Araçların ağırlık ve boyut ölçüleri” başlıklı 5’inci maddesinde; karayollarında seyreden araçların yüklü ve yüksüz olarak uyacakları boyutların ve bu araçların karayolu yapısına zarar vermeden güvenle seyredebilecekleri ağırlıkların belirtilen şartlara uygun olmasının zorunlu olduğu belirtilerek, araçların teknik özelliklerine göre taşıyabilecekleri azami miktarlar belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Tartı toleransı uygulaması” başlıklı 7’nci maddesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65’inci maddesine göre fazla yükleme oranlarının tespitinde araçların azami ağırlığının %3,75’i ve 500 kilogram artırılması şeklinde tartı toleransı uygulanacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu hizmet alımına ait Teknik Şartname’nin 1’inci maddesi, taşıt ve iş makinelerinin 237 sayılı Taşıt Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine uygun olmasını şart koşmaktadır. 5’inci maddede ise araçların, istiap haddi sınırları içinde yolcu, personel veya yük taşıması gerektiği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılında gerçekleştirilen “Cadde ve Sokaklarda Kullanılmak Üzere Nakliye Dahil İdare Malı Asfalt ile Asfalt Nakli, Serimi, Sıkıştırılması ve İdare Malı Asfalt ile Asfalt Yama Yapılması Hizmet Alım İşi” kapsamında yapılan hakediş incelemelerinde, mevzuata ve ihale dokümanına aykırılıklar tespit edilmiştir. Hizmet işinde kullanılan nakliye araçlarının ruhsatlarında belirtilen azami taşıma ağırlıklarının aşıldığı kantar fişleri üzerinden belirlenmiş olup, nakliye görevini yerine getiren araçların azami ağırlıklarına %3,75 ve 500 kg tartı toleransı eklenmesine rağmen gerçekleştirilen 791 nakliye seferinden 787’sinin mevzuatta öngörülen azami ağırlık sınırını aştığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bu husustaki tavsiye ve uyarılar dikkate alınarak, uygulamada gerekli hassasiyetin gösterileceğini belirtmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, trafik güvenliğinin tehlikeye atılmaması ve karayolu yapılarının zarar görmemesi için belirlenen azami ağırlık sınırlarına uyulması gerekmektedir.