ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı’nın harcama birimleri arasında gerçekleştirilen bedelsiz taşınır devir işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit etmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 254. maddesi, bu tür devirlerin nasıl kaydedileceğini açıkça belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, aynı muhasebe biriminden hizmet alan harcama birimleri arasında gerçekleştirilen bedelsiz taşınır devrinde, yalnızca taşınır kaydının ve birikmiş amortisman tutarının aktarılması gerekirken, 600 ve 630 numaralı hesapların hatalı bir şekilde kullanıldığı görülmüştür. Bu durum, kurumun mali tablolarında hatalara yol açmıştır.

Kamu İdaresi, bu hatalı uygulamanın, muhasebe yönetim sisteminin sınırlamalarından ve amortisman kayıtlarının dengelenmesi için yapılan düzeltme kayıtlarından kaynaklandığını belirtmiştir. Ancak, yönetmelik hükümlerine uygun olmayan mevcut uygulamanın terk edilmesi gerektiği, bunun yerine Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi ile Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi’nin entegrasyonunun sağlanmasının daha uygun olacağı ifade edilmektedir. Bu değişiklik, muhasebe süreçlerinin daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır.

BULGU: Birimler Arası Bedelsiz Devir İşlemlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı harcama birimleri arasında gerçekleşen taşınırların bedelsiz devredilmesine ilişkin işlemlerin muhasebeleştirilmesinde hata yapıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 254 Taşıtlar Hesabının işleyişini anlatan180’inci maddesinde;
“a)Borç
7) Taşıtlar hesabında kayıtlı taşıtlardan aynı muhasebe biriminden hizmet alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile diğer idarelerin harcama birimleri arasında bedelsiz olarak devredilenler, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç ve alacak, ayrılmış amortisman tutarları 257- Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç ve alacak kaydedilir.
9) Taşıtlar hesabında kayıtlı taşıtlardan farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan genel bütçe kapsamındaki farklı kamu idareleri arasında bedelsiz olarak devredilenler, devir alan muhasebe birimince kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarları 630-Giderler Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
…” denilmektedir.
Yapılan incelemelerde, aynı muhasebe biriminden hizmet alan harcama birimleri arasındaki bedelsiz taşınır devirlerinde, sadece ilgili taşınır kaydının ve taşınıra ilişkin birikmiş amortisman tutarının ilgili harcama birimlerine aktarılması gerekirken, taşınır satışından elde edilen bir gelir veya taşınır alımından kaynaklanan bir gider varmış gibi 600 ve 630 nolu hesapların kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yapılan hatalı uygulama sonucunda kurum mali tablolarında 600-Gelirler Hesabı ve 630-Giderler Hesabında hataya neden olunmuştur.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen şekilde uygulama yapılmasının gerek kullanılan muhasebe yönetim sisteminden kaynaklanan sınırlamalardan, gerekse devir işlemlerinde ortaya çıkan amortisman kayıtlarının denkliğinin sağlanmasında zorunlu olarak başvurulan düzeltme kayıtlarından kaynaklandığı, yönetmelikte düzeltme kayıtlarının yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından düzeltme işlemlerinin bulguda ifade edilen şekilde yapıldığı belirtilmişse de; yönetmelik hükümlerine uygun olmayan mevcut uygulamadan vazgeçilerek, idarede Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi ile birlikte Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi’nin kullanılmaya başlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.