| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, birinci basamak sağlık hizmet sunucularında görevli personelin icap nöbeti puantajlarının hatalı doldurulduğu tespit edilmiştir. Bazı personelin aynı günlerde yıllık izinli veya raporlu olduğu halde nöbet saatleri girilmiştir. Bu durum, puantajların manuel yöntemlerle takip edilmesi ve ay içindeki değişikliklerin göz önünde bulundurulmamasından kaynaklanmaktadır. Hatalı puantaj uygulamalarının önlenmesi için yazılım tabanlı bir takip sisteminin kurulması önerilmektedir. |
BULGU: Birinci Basamak Sağlık Hizmet Sunucularına Bağlı Personelin İcap Nöbetlerine İlişkin Puantajların Hatalı Doldurulması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa bağlı birinci basamak sağlık hizmet sunucularında görev yapan personel için düzenlenen icap nöbetlerine ilişkin puantajlara göre nöbet saati girilen bazı kişilerin aynı günlerde yıllık izinli veya raporlu olduğu görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;
“İcap nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir icap nöbeti saati için, icap nöbeti süresi kesintisiz 12 saatten az olmamak üzere, yukarıda nöbet ücreti için belirlenen ücretin yüzde 40’ı tutarında icap nöbet ücreti ödenir. Bu şekilde ücretlendirilebilecek toplam icap nöbeti süresi aylık 120 saati geçemez.” denilmektedir.
13.01.1983 tarihli ve 17927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinde ise nöbet hizmetlerinin evde nöbet, normal, acil, branş nöbeti olmak üzere dört şekilde yürütüleceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik maddesinde icap nöbetine (ev nöbeti) ilişkin;
“A) İcapçı nöbeti (Ev nöbeti): Uzman adedi nöbet tutacak miktarlardan az, fakat birden fazla olan kurumlarda uzmanlar sırayla ev nöbetini tutarlar. Bunun için aylık ev nöbet listeleri hazırlanır. Ev nöbetçisi mesai saatleri dışında kurumun idari ve tıbbi her türlü gereklerinden sorumludur. Ev nöbetçisi akşam vizitlerini yapmaya, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmeye, kuruma her davette gelmeye mecburdur.” şeklinde düzenlemeler yer almaktadır.
10.02.2022 tarihli ve 31746 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmet Sunucularının Basamaklandırılmasına Dair Yönetmelik’in “Birinci Basamak Sağlık Hizmet Sunucuları” başlıklı 5’inci maddesinde birinci basamak sağlık hizmet sunucuları, hastaların ayaktan veya yataklı teşhis ve tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşları olarak tanımlanmış ve bünyesinde birinci basamak sağlık kuruluşu bulunan ilçe sağlık müdürlükleri, toplum sağlığı merkezleri ile aile sağlığı merkezleri bunlar arasında sayılmıştır.
Bu kapsamda Bakanlığa bağlı birinci basamak sağlık tesislerinde görev yapan tabip ve tabip dışı personel, çoğunlukla adli defin ruhsatı verilmesi sebebiyle, mesai saatleri dışında icap nöbeti tutmak üzere belirlenmektedir. İlgili ayda tutulan icap nöbetleri için ise personelin bağlı bulunduğu ilçe sağlık müdürlüğü veya toplum sağlığı merkezince puantaj düzenlenmekte ve ödemeye esas tutulmak üzere bu puantajlar icmalleriyle beraber bağlı bulunulan il sağlık müdürlüğü harcama birimine gönderilmektedir. Ancak birinci basamak sağlık hizmet sunucularına bağlı personelin söz konusu nöbet veya icap nöbeti ödemelerinin puantajları herhangi bir yazılıma işlenerek tutulmamakta, yalnızca mutemetler vasıtasıyla ve manuel yöntemlerle takip edilmektedir.
Yapılan incelemelerde, birinci basamak sağlık hizmet sunucularında doldurulan puantajlara göre icap nöbet saati girilen çok sayıda personelin aynı günlerde yıllık izinli veya raporlu olması örneklerine rastlanmıştır. Bahsi geçen tespitin ortaya çıkmasındaki etkenlerin başında ise; her ayın başında icap nöbeti tutacak kişilerin belirlendiği listelere göre puantaj doldurulması ve böylece ay içerisindeki değişikliklerin gözetilmemiş olması gelmektedir. Bunun dışında ay içerisinde yalnızca kişilerin toplam icap nöbeti saatinin not edilip, ay sonuna gelindiğinde puantaj doldurulurken her bir kişinin toplam nöbet saatinin puantaj üzerinde rastgele günlere dağıtılması da uygulamada meydana gelebilmektedir.
Diğer yandan ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmet sunucularında tutulan nöbet ve icap nöbeti ödemelerine esas puantajlar, kendi bünyelerindeki hastane bilgi yönetim sistemlerine işlenerek takip edilmekte, aynı zamanda sağlık tesisi personelinin izin ve raporlu olduğu günler de aynı yazılım içerisindeki modüllerde yer almakta ve bu sebeple izinli veya raporlu olunan günlere nöbet saati girişi yapılamamaktadır. Bu sayede birinci basamak sağlık hizmet sunucularındaki gibi hatalı puantaj doldurulmasının önüne geçilebilmektedir.
Bu itibarla, birinci basamak sağlık hizmet sunucularında tutulan icap nöbeti puantajlarının gerçeği yansıtabilmesini temin etmek ve harcama birimi olarak il sağlık müdürlüklerinin kendilerine bağlı fakat ayrı ayrı yerlerde bulunan ilçe sağlık müdürlükleri veya toplum sağlığı merkezlerindeki personelin takibini sağlamak adına, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmet sunucularında olduğu gibi, nöbet ve icap nöbetlerinin veya benzer şekilde bütçeden ödeme yapılmasına esas tutulan verilerin takibinin yazılım üzerinden yürütülmesi gerekmektedir.