|
ÖZET: Birleştirilmiş veriler defterinde yevmiye numaralarının müteselsil olmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine atanan bazı yevmiye numaralarının atlandığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yevmiye defterine işlemlerin günlük olarak yevmiye tarihi ve numara sırasına göre kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu düzenlemelere göre, yevmiye numaralarının hesap döneminin başından itibaren müteselsil bir şekilde verilmesi gerekmektedir.
Denetim sırasında, yevmiye kayıtlarının müteselsil sıra numaralarına uymadığı ve belirli yevmiye numaralarının boş bırakıldığı tespit edilmiştir. Önceki yıllarda da benzer bulguların raporlandığı, ancak gerekli düzeltici işlemlerin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kamu idaresi, bu konuyla ilgili gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarının güvenilirliği, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının eksiksiz ve doğru bir şekilde kaydedilmesine bağlıdır. Her işlem için tek bir yevmiye numarası verilmesi ve arada boşluk bırakılmaması esastır. Hatalı kayıtların düzeltilmesi için geçmişe dönük işlem yapılmamalı, yeni muhasebe kayıtları ile düzeltmeler gerçekleştirilmelidir. Ayrıca, mevzuata uygunluk ve denetim etkinliğinin artırılması amacıyla muhasebe işlem fişleri ve ödeme emirlerinde açıklama kısımlarının doldurulmasına özen gösterilmelidir. |
BULGU: Birleştirilmiş Veriler Defterinde Yevmiye Numaralarının Müteselsil Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin birleştirilmiş veriler defterinin incelenmesi sonucunda, ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine yevmiye numarası verilirken, bazı yevmiye numaralarının kullanılmayarak atlandığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; işlemlerin, yevmiye tarihi ile numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği; yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaralarının esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinde; yevmiye defterinin, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defter olduğu belirtilmiştir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgeleri esas alınarak devam eden bir sıra ile kaydedilmelidir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere yevmiye defterini oluşturan yevmiyeler hesap döneminin başında (1)’den başlayıp hesap dönemi sonuna kadar müteselsilen numaralandırılacaktır. Buna göre, yevmiye defterinde yer alan muhasebeleştirme belgelerinin hesap döneminin başından sonuna kadar düzenli bir biçimde numaralandırılması, bu numaraların arasında müteselsilliği bozan bir boşluğun olmaması, yevmiye numaralarına alt kodlar açılmaması, geçmişe dönük olarak yevmiye kaydı girilmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, yevmiye kayıtlarının müteselsil sıra numaralı olarak birbirini takip etmediği, çeşitli tarihlerde 29, 482, 1303, 4060, 4062, 4286 numaralı 6 adet yevmiye numarasının boş bırakılarak atlanıldığı tespit edilmiştir.
2018 yılı Sayıştay Raporu’nda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, kamu idaresinin üretmiş olduğu mali rapor ve tabloların güvenilirliği ve doğruluğu, muhasebe sistemindeki yevmiye numaralarının tam ve doğru kayıtları göstermesine bağlıdır. Ödeme emri belgesine veya muhasebe işlem fişine bağlanan her bir işlem için tek bir yevmiye numarası verilmesi, alt koda başvurulmaması ve arada herhangi bir boş yevmiye bırakılmaması gerekmektedir. Hatalı bir kaydın yapılması durumunda ise geçmişe dönük herhangi bir kayıt yapılmamalı, hatalı işlemin yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmesi sağlanmalıdır. Bununla birlikte mevzuata uygunluk ve elektronik veriler üzerinden gerçekleştirilen iç ve dış denetimin etkinliğini arttırmak amacıyla muhasebe işlem fişleri ve ödeme emirlerinde açıklama kısımlarının doldurulmasına özen gösterilmelidir.