ÖZET: Bölge müdürlüklerinde taşınır işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Yapılan denetimlerde, dayanıklı taşınırların üzerinde sicil numaralarının bulunmadığı, kişilerin kullanımına verilen taşınırların ise teslim belgesi düzenlenmeden kullanıma verildiği belirlenmiştir. Ayrıca, taşınır ambar kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı ve bazı taşınırların kayıtlarda yer almadığı tespit edilmiştir.

Denetimlerde, tüketim malzemelerinin kayıtlardan tek seferde çıkarıldığı ve taşınır sayımlarının yapılmadığı da gözlemlenmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen yükümlülüklere uyulmaması, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerini yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Yönetmelik, taşınırların etkili ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini sağlamakla harcama yetkililerini sorumlu tutmaktadır.

Sonuç olarak, bölge müdürlüklerinde mevzuata aykırı uygulamaların yaygın olduğu anlaşılmakta ve harcama yetkililerinin kayıtların mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi için gerekli önlemleri alması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bölge Müdürlüklerinde Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bölge müdürlükleri taşınırlarına yönelik incelemelerde taşınır işlemlerinin mevzuata uygun yapılmadığı görülmüştür. Taşınırlara ait işlemleri incelemek üzere örnek olarak seçilen bölge müdürlüklerinde denetimler gerçekleştirilmiş olup denetimler sonucunda tespit edilen mevzuata aykırı hususlara aşağıda yer verilmiştir.
Dayanıklı Taşınırlar Üzerinde Yer Alması Gereken Sicil Numaralarının Olmaması;
Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Dayanıklı Taşınırların Numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinde; giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği, bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği, fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlemin uygulanmayacağı ifade edilmektedir.
Bölge müdürlüklerine ait dayanıklı taşınırların üzerinde sicil numaralarının olmadığı görülmüştür.
Kişilerin Kullanımına Verilen Dayanıklı Taşınırlar İçin Taşınır Teslim Belgesi Düzenlenmemesi;
Taşınır teslim belgesi, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan belgeler arasındadır ve yine Yönetmeliğin 23’üncü maddesinde; talep edilen dayanıklı taşınırların 6/A örnek numaralı Taşınır Teslim Belgesi düzenlenerek kullanıma verileceği ifade edilmektedir. Ancak kişilerin kullanımına verilen demirbaş, makine ve cihaz gibi dayanıklı taşınırların taşınır teslim belgesi düzenlenmeden ve kişilere imzalatılmadan kullanıma verildiği görülmüştür.
Taşınır Ambar Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması;
Bölge müdürlüklerinde taşınır ambar kayıtlarının fiili durumu yansıtıp yansıtmadığının kontrolü amacıyla denetimler gerçekleştirilmiş ve yansıtmadığı görülmüştür. Bu amaçla taşınır
ambarlarında mevcut bulunan taşınırlar sayılmak suretiyle kayıtlardaki tutarlarla karşılaştırılmıştır. Sayım sonuçlarında; kayıtlara göre ambarda görünen birçok taşınırın mevcut olmadığı, yine ambarlarda bulunan bazı taşınırların ise kayıtlarda olmadığı görülmüştür.
Tüketim Malzemelerinin Tüketilmiş Gibi Gösterilerek Tek Seferde Çıkışının Yapılması;
Ambar denetimlerinde; ambar kayıtlarında görünmeyen çok sayıda temizlik malzemesi, kırtasiye malzemesi gibi tüketim malzemelerinin ambarlarda mevcut olduğu görülmüştür. Durumun sebebinin ise tüketim malzemelerinin tamamının tek seferde tüketilmiş gibi kayıtlardan çıkarılması olduğu anlaşılmıştır.
Taşınır Sayımlarının Yapılmaması;
Yönetmeliğin 32’nci maddesinde kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yılsonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımlarının yapılacağı düzenlenmiştir. Ancak taşınır kayıtları ile fiili durumun örtüşmemesi taşınır sayımlarının da yapılmadığını göstermektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde, taşınır kayıt yetkililerinin görevleri sayılmıştır. Maddeye göre; taşınırları teslim alma, sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etme, kullanıcılarına ve kullanım yerlerine teslim etme ve bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre kayıtları tutma, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenleme taşınır kayıt yetkilisinin görevidir.
Yönetmeliğin 5’inci maddesinde ise; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Maddenin devamında ise taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak kamu idaresine ait taşınırlarla ilgili mevzuata aykırı hususların; bölge müdürlüklerinde genellik arz eden konular olduğu göz önünde bulundurularak, harcama yetkililerinin kayıtların mevzuata uygun gerçekleştirilmesi konusunda gerekli tedbirleri almaları gerektiği değerlendirilmektedir.