BULGU: Borçlanma Sınırının Aşılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mevzuatta belirlenen sınırların üstünde borçlandığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı 68’inci maddesine göre, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68’nci maddesinde ” faiz dahil iç ve dış borç stoku
tutarı… ” şeklinde ifade edilen hüküm borç stokunun genel toplamını vermekle birlikte, bu hükme istinaden İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan yazıda tereddüde yer bırakmaksızın borç stokunun hangi kalemlerden oluşacağı tek tek sayılmıştır.
İçişleri Bakanlığının anılan “Borçlanma” konulu 21.02.2005 tarih ve 45201 sayılı yazısına göre, İller Bankası kredileri ve faizleri, banka kredileri ve faizleri, dış krediler ve faizleri, hazineye olan borçlar ve faizleri, piyasa borçları (bütçe emanetleri), vergi ve sosyal güvenlik borçları toplanarak borçlanma limiti tespit edilmelidir.
Anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde, belediyenin finans sektöründen (banka gibi) temin ettiği borçlar yanında, faaliyetleri dolayısıyla oluşan piyasa borçları, personel borçları, yapılandırılmış veya yapılandırılmamış vergi ve sosyal güvenlik borçları da borç stokuna dâhil edilmesi gerekmektedir. Sayılan kalemlerin toplanması suretiyle hesaplanan borç stoku, belediyenin kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla arttırılan miktarını geçiyorsa, belediyeler borçlanamayacaktır.
Pamukkale Belediyesinin 2020 yılı sonu itibariyle kesinleşen bütçe geliri olan 216.784.076,99 TL’ye, % 9,11’lik yeniden değerleme oranı uygulandığında borçlanma sınırı, 2021 yılı için 236.533.106,00 TL olmaktadır. Kurumun borç stok miktarı, aşağıdaki tabloda detayları gösterildiği üzere, 2021 yılında toplam 272.568.292,94 TL’dir. Bu durumda belediye, borçlanma limitini 36.035.186,90 TL aşmıştır.
İdare cevabında özetle; ilçe nüfusunda yıllar itibariyle yaşanan artış, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile sınırlarının genişlemesi ve üst yapı çalışmalarının yoğun olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle borçlanmak zorunda kaldığını ve gerekli borçlanma izinlerinin usulüne uygun olarak alındığını ayrıca sürdürülebilir bir borçlanma limitinde kalabilmek için bulgu doğrultusunda iş ve işlemler yapılarak borç stok durumunun yasal sınırın altında kalmasının sağlanacağını ifade etmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde, İdarenin borçlanma limitini yasal düzenlemelere uygun olarak belirlemesi ve borç stok durumu yasal sınırın altına çekilmeden yeni borçlanmaya gitmemesi gerekmektedir.
Tablo 10: Kurum Borç Stok Miktarı
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Tutar (TL) |
| 300 | Banka Kredileri Hesabı | 59.285.603,39 |
| 320 | Bütçe Emanetleri Hesabı | 26.733.000,91 |
| 360-361-368 | Ödenecek Diğer Yükümlülüklere İlişkin Hesaplar | 1.195.029,08 |
| 400 | Banka Kredileri Hesabı | 135.859.919,78 |
| 438 | Kamuya Olan Ertelenmiş Borçlar Hesabı | 3.033.972,12 |
| Banka Kredi Faizleri | 46.460.767,66 | |
| TOPLAM | TOPLAM | 272.568.292,94 |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Pamukkale Belediyesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belirlediği borçlanma sınırını aşarak toplam 272.568.292,94 TL borç stokuna ulaşmıştır. Belediyenin 2020 yılı kesinleşmiş bütçe geliri 216.784.076,99 TL olup, %9,11’lik yeniden değerleme oranıyla borçlanma limiti 236.533.106,00 TL olarak belirlenmiştir. İdare, nüfus artışı ve üst yapı çalışmaları nedeniyle borçlandığını belirtmiş, ancak yasal sınırın altına çekilmeden yeni borçlanma yapmaması gerektiği vurgulanmıştır. |