BULGU: Borçlanmanın Büyükşehir Belediye Meclisi Kararı Olmaksızın Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından yapılan borçlanmaların, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68’inci maddesinin (e) fıkrasına uygun düşmeyecek şekilde yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Kanun’un “Borçlanma” başlıklı 68’inci maddesinin (d) ve (e) bendinde;
“Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır.
Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı; yüzde onunu geçen iç borçlanma için ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yapabilir.” denilmektedir.
Tablo 4:Şirket Borç Hesabı

Borçlanılabilecek Azami Tutar Borçlanılabilecek Azami Tutar Borçlanılabilecek Azami Tutar Borçlanılabilecek Azami Tutar Borçlanılabilecek Azami Tutar
Net Satışlar Yeniden
Değerleme Oranı
Değerlenmiş
Tutar
Katsayı Borçlanma Sınır
16.143.903,03 122,93% 19.845.699,99 150% 29.768.549,99
Borçlanma Sınır Değer Hesabı Borçlanma Sınır Değer Hesabı Borçlanma Sınır Değer Hesabı Borçlanma Sınır Değer Hesabı Borçlanma Sınır Değer Hesabı
Net Satışlar Yeniden
Değerleme Oranı
Değerlenmiş
Tutar
Sınır
Değer
Meclis Kararı ile Borçlanılabilecek Tutar
16.143.903,03 122,93% 19.845.699,99 10% 1.984.570,00

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünde her ne kadar kesinleşmiş bütçe geliri ibaresi kullanılsa da Balpark Limited Şirketi’nin tek düzen hesap planına tabi olduğu dikkate alındığında kesinleşmiş bütçe geliri ibaresinden bir önceki yıl Net Satışlar toplamının anlaşılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Balpark Limited Şirketi ‘nin 2023 yılı içerisinde … Şirketine 8.341.954,60 TL borçlandığı, bu tutarın 5.478.260,60 TL’sinin Büyükşehir Belediyesine olan borcuna mahsup edilmesinden kaynaklandığı, kalan 2.863.694,00 TL lik tutarın Şirketler arasında yapılan borç alışverişi niteliğinde olduğu, ancak net satışlarının yeniden değerlemesi sonucunda bulunacak olan tutarın %10’nu geçmeyen borçlanma için Büyükşehir Belediye Meclis kararı alınmadığı, Müdürler Kurulu kararı ile borçlanma yapıldığı ve aynı zamanda %10’unu aşan kısmı için ise Büyükşehir Belediye Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile borçlanılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara göre, Balpark Limited Şirketi borçlanmalarının en son gerçekleşen net satışlarının yeniden değerlemesi sonucunda bulunacak olan tutarın %10’nu geçmeyen tutarları için Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ve %10’u geçen borçlanmaların Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Balpark Limited Şirketi’nin borçlanmaları, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68. maddesine aykırı olarak gerçekleştirilmiştir. Şirket, net satışlarının yeniden değerlemesi sonucunda %10’u geçmeyen borçlanmalar için Büyükşehir Belediye Meclisi kararı almadığı gibi, %10’u aşan borçlanmalar için de gerekli onayları sağlamamıştır. Bu durum, mevzuat hükümlerine uygun bir borçlanma sürecinin izlenmediğini göstermektedir.