|
ÖZET: Elazığ Belediyesi’nde iç denetçi kadrolarının boş kalması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 05.10.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile üç iç denetçi kadrosu oluşturulmuş olmasına rağmen, bu kadrolara herhangi bir atama yapılmamıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, mahallî idarelerin iç denetçi kadrolarının Cumhurbaşkanı kararı ile ihdas edileceğini ve bu kadroların norm kadrosuna dahil edileceğini belirtmektedir.
İç denetim, kamu idarelerinin etkinliğini artırmak amacıyla bağımsız ve nesnel bir güvence sağlama işlevini üstlenmektedir. Bu süreç, idarelerin mali işlemlerinin risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek için sistematik bir yaklaşım gerektirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 63. maddesi, iç denetimin bu bağlamdaki rolünü vurgulamakta ve iç kontrol sisteminin etkinliğinin sağlanabilmesi için iç denetim faaliyetlerinin varlığının önemini ortaya koymaktadır. Kamu idaresinin, mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yeterli sayıda iç denetçi istihdam etme sürecini başlatacağı ifade edilmiştir. İç denetim, üst yöneticilerin yönetim ve hesap verme sorumluluklarını yerine getirmeleri açısından kritik bir öneme sahiptir; bu nedenle, ilgili mevzuat çerçevesinde yeterli iç denetçi istihdamının sağlanması elzemdir. |
BULGU: Boş Bulunan İç Denetçi Kadrolarına Atama Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Elazığ Belediyesi’ne 05.10.2006 tarihli ve 26310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.08.2006 tarihli ve 2006/10911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile üç adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği halde iç denetçi atamasının yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 5436 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinin 8’inci fıkrasında mahallî idarelerin iç denetçi kadrolarının (Bakanlar Kurulu) Cumhurbaşkanı kararı ile ihdas edileceği, ihdas edilen bu kadroların ilgili mahallî idarenin norm kadrosuna dahil edilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.
12.07.2006 tarih ve 26226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, 27/10/2021 tarihli ve 4653 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği olarak değişen İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “İç denetçilerin kamu idareleri itibarıyla sayıları” başlıklı 18’inci maddesinde “Kamu idarelerinin iç denetçi sayıları; idarelerin yerine getirmek zorunda oldukları görevler, kullandığı kaynaklar, merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatının özelliği, toplam personel sayısı ve denetim ihtiyacı dikkate alınmak suretiyle ve denetimin maliyeti de göz önünde bulundurularak ekli listede belirlenmiştir. Kamu idareleri ilave iç denetçi ihtiyaçlarını Kurula bildirir.” denilmiştir.
Daha sonra 05.10.2006 tarihli ve 26310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.08.2006 tarihli ve 2006/10911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki liste incelendiğinde ise Elazığ Belediyesi’ne üç adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği görülmektedir. Oysa yıl sonu itibarıyla bu kadrolara atama yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesinde iç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti olarak tanımlanmış, iç denetim faaliyetinin idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak, iç denetçiler tarafından gerçekleştirileceği hükme bağlanmıştır.
Yine 5018 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde iç kontrol faaliyeti iç denetimi de kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla iç kontrol sisteminin idarelerde yeterli ve etkin bir seviyede hayata geçirilebilmesi ancak iç denetim faaliyetlerinin varlığına ve etkin bir şekilde işlemesine bağlıdır. 5018 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi ile belediyelerde belediye başkanı olarak tanımlanan üst yöneticilerin meclislerine karşı olan sorumluluklarından bahsedilmiş ve üst yöneticilerin bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Kamu İdaresinin cevabında mevzuattaki usul ve esaslara göre yeteri kadar iç denetçi istihdamı sağlanmasına yönelik süreç başlatılacağı ifade edilmiştir.
İç kontrol sisteminin yapı taşı olan ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir şekilde işleyip işlemediği konusunda değerlendirme ve önerilerde bulunan iç denetim, idarelerde üst yöneticilerin yönetim ve hesap verme sorumluluklarının yerine getirilmesinde önemli bir etmendir. Bu bakımdan idarede ilgili mevzuatındaki usul ve esaslara göre yeteri kadar iç denetçi istihdamının sağlanması gerekmektedir.