Bungalov ve Benzeri Konaklama Tesislerine İşyeri Su Aboneliği Tesis Edilmesi ve Kaçak Su Kullanan Tesislerin Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Bungalov ve Benzeri Konaklama Tesislerine İşyeri Su Aboneliği Tesis Edilmesi ve Kaçak Su Kullanan Tesislerin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Sapanca Belediyesi sınırları içerisinde yapı kullanma izin belgesi (iskân) bulunmayan büyük kısmı doğal sit alanlarında, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlarda ve tarım alanlarında yer alan bungalov ve benzeri işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı üzerinden işyeri su aboneliği tesis edildiği ve aboneliği bulunmayan diğer işletmeler tarafından ise çeşitli yöntemlerle kaçak su kullanıldığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yapı kullanma izni” başlıklı 30’uncu maddesinde, yapı tamamlandıktan sonra inşaat ruhsatını veren idareden izin alınmasının (yapı kullanma izin belgesi/iskân ruhsatı) zorunluğu olduğu; “Kullanma izni alınmamış yapılar” başlıklı 31’inci maddesinde, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

SASKİ Abone İşleri Yönergesi’nin ilk abonelik esnasında talep edilecek belgeler arasında, işyeri aboneliği için yapı kullanma izin belgesinin olmak zorunda olduğu, park-bahçe aboneliği için ilgili parselin imar veya kadastrâl yolunun bulunması, mevcut şebeke hattına en fazla 100 metre mesafede bulunması ve ikametgâh amaçlı kullanılan kalıcı yapı bulunmaması şartlarının aranacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede;

– 31.12.2024 tarihi itibarıyla Sapanca ilçe sınırları içerisinde toplam 4541 adet bungalov ve benzeri konaklama yapısının mevcut olduğu, bunların 2677’sinin tarım alanlarında, doğal sit alanlarında ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlarda yer aldığı, toplam 4541 adet bungalov ve benzeri tesisten sadece 296’sının yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu,

– İdare tarafından büyük kısmının yapı kullanma izin belgesine sahip olmayan 931 adet bungalov ve benzeri işletmeye işyeri su aboneliği tesis edildiği, söz konusu su aboneliği sözleşmesine istinaden 2823 adet yapıya su hizmet verildiği, söz konusu aboneliklerin işletmelerde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmasına dayandırıldığı,

– 244 bungalov ve benzeri işletmenin park-bahçe su aboneliği üzerinden su temin ettiğinin değerlendirildiği,

– Aktif olarak faaliyette bulunan 1.474 adet bungalov ve benzeri yapının ise çeşitli yöntemlerle kaçak su kullandığının değerlendirildiği,

Tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, imar mevzuatı kapsamındaki herhangi bir yapının yapı kullanma izin belgesi olmadan kullanılması ve kullanma izni alınmamış yapıların su hizmetinden faydalandırılması mümkün bulunmamaktadır.

Kamu İdaresince, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarının ilçe belediyesi tarafından düzenlendiği; 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 11’inci maddesiyle 01.07.2022 tarihine kadar yapı (inşâat) ruhsatı alınmış, ancak gerekli koşulları yerine getirmediği için “iskân” yani oturma izni bulunmayan binalara elektrik ve su bağlanmasının yolunun açıldığı, yapı (inşâat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartının 31.12.2021 tarihinden önce yapılmış olan yapılarla ilgili olarak uygulanmayacağı, özetle geçici elektrik veya su aboneliğinin tesisi için yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon, doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünün belgelenmesi dışında kanun maddesinde başka bir şart aranacağına dair emredici mevzuat düzenlemesinin bulunmadığı; kaçak su kullanan tesislerle ilgili 2024 yılında 543 adet tutanak tutulduğu ve 187.209 m3 kayıp kaçak suyun kayıt altına alınarak 8.196.877 TL tahakkuk yapıldığı, 2025 yılında da söz konusu denetimlere devam edildiği; 2025 yılı Mayıs ayı itibariyle Sapanca ilçesinde toplam 4840 adet bungalov ve benzeri yapının mevcut olduğunun tespit edildiği, bunların 2017 adetinin aboneliğinin bulunmadığı, 931 adet su aboneliği sözleşmesine istinaden 2823 adet bungalov yapıya su hizmeti verildiği, usulsüz ve kaçak olarak tabir edilen yöntemlerle izinsiz su tüketiminin önlenmesine yönelik olarak denetimlere devam edileceği belirtilmişse de; öncelikle 3194 sayılı Kanun’un Geçici 11’inci maddesinin 01.07.2022 tarihine kadar yapılmış yapıları kapsadığı, diğer bir ifadeyle 01.07.2022 tarihinden sonra yapılan yapılara ilişkin bir istisna getirmediği, dolayısıyla söz konusu hüküm 01.07.2022 tarihinden sonra İdare tarafından 931 adet bungalov ve benzeri tesisten 656 adetine su aboneliği tesis edilmesini karşılar nitelikte olmadığı; ayrıca söz konusu maddede devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlarda ve tarım alanlarında bulunan yapılara abonelik tesis edilebileceğine ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği değerlendirilmektedir. Bulguda söz konusu tesislere ilişkin sadece mevzuata aykırı olarak abonelik tesis edilmesi tespiti yapılmamış, kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere aktif faaliyette bulunan bungalov ve benzeri tesislerin büyük kısmının aboneliğinin bulunmadığın, diğer bir ifadeyle kaçak su kullandığının değerlendirildiği belirtilmiştir.

Yapı kullanma izin belgesi (iskân) bulunmayan ve imar mevzuatı uyarınca abonelik tesis edilmesi mümkün olmayan bungalov ve benzeri konaklama işletmelerine abonelik tesis edilmemesi, aktif olarak faaliyette bulunan bahse konu işletmelerin kaçak su kullanımına yönelik gerekli kontrollerin yapılması ve yaptırımların uygulanması gerekmektedir.

Tablo 8: Sapanca İlçe Sınırlarındaki Bungalov ve Benzeri Yapıların Sayısı ile Bu Yapılara İlişkin Ruhsat Sayılarının Karşılaştırılması (31.12.2024)

* Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve orta öğretim kurumları, sağlık tesisleri, kamu kurum ve

kuruluşlara tahsis edilmiş alanlar ile yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri, karakol, pazar yeri, semt spor alanı gibi kamusal hizmete ayrılan alanlardır.

** Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili mevzuatı uyarınca onaylı projelerine istinaden yapı ruhsatları bulunmaktadır.

*** Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlar ile toplumun yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi, dinlenme, gezinti, piknik, eğlence, rekreasyon ve rekreaktif alanlardır.