|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin idare bilançosunda, mahsup dönemine aktarılmış olan bütçe dışı avans ve krediler hesabının kapatılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 123’üncü maddesi, harcama yetkilisinin uygun görmesiyle avans ve kredi verilmesine olanak tanımaktadır. Ancak, bu işlemlerin tamamlanması için belirlenen sürelerin aşılması, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İlgili yönetmeliklerin 130’uncu ve 132’nci maddeleri, avans ve kredilerin nasıl izleneceğini ve hangi durumlarda borç kaydedileceğini açıklamaktadır. Ayrıca, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11’inci maddesi, mutemetlerin harcamalarını belgeleyerek hesaplarını kapatmalarını zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, 2024 yılı öncesine ait ve kaynağı belirsiz 43.987,77 TL tutarında bir kaydın halen kapatılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu duruma ilişkin gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, avans işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi, harcama yetkilisi ve muhasebe birimi arasında etkin bir koordinasyon sağlanması ve belirtilen kaydın araştırılarak gerekli işlemlerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kapatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare bilançosunda mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler hesabındaki tutarın, mahsup dönemi sona ermesine rağmen kapatılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “16 Ön ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinde; harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla; ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek tutarların altında kalan giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği; ön ödemeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde belirtilen ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 162 Bütçe dışı avans ve krediler başlıklı 130’uncu maddesinde; bu hesabın kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 132’nci maddesinde ise; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen avans ve kredilerin, Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen tutarların, ilgililer tarafından memur yolluğu olarak kurum adına yatırılarak emanete alınan paralardan, görevli memurlar veya mutemetlerine ödenen avansların ve yüklenicilere teminat karşılığı verilen avansların bu hesaba borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, mutemetlerin işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 162 Bütçe dışı avans ve krediler hesabında 2024 yılı öncesinden ve ne zaman kayıtlara alındığı belli olmayan ve halen kapatılmayan 43.987,77 TL’lik kayıt olduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bu doğrultuda işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, avans işlemlerinde mevzuatta belirtilen sürelere uyulması, harcama yetkilisi mutemetleri ve muhasebe birimi tarafından gerekli koordinasyonun sağlanarak buna ilişkin kontrol süreçlerinin kurulması ve yukarıda belirtilen kaydın araştırılarak zorunlu işlemlerin yapılması gerekmektedir.